Din Eğitimi Açısından "Anlatı"
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe Ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Emine Keskiner
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
İnsanlık tarihi ile özdeş kabul edilebilecek bir kavram olan “anlatı” yakın geçmişimizde dilbilim, psikoloji, felsefe, ilahiyat, eğitim, tarih, iletişim, yapay zeka, tıp gibi alanlarda ele alınmaya başlanmıştır. Bu sayede çeşitli alanlarda anlatıyı temele alan farklı yaklaşımlar geliştirilmeye başlanmıştır. “Anlatıya dönüş” olarak nitelendirilen bu gelişme, din eğitimi biliminin de anlatı konusuna yönelmesine sebebiyet vermiştir. Din eğitimine anlatısal bir perspektifle yaklaşan bu çalışmalar “Anlatısal Din Eğitimi” ismiyle yeni bir çalışma alanının oluşmasını sağlamıştır. Söz konusu çalışmalar ilahiyat, felsefe, psikoloji gibi disiplinlerin yaklaşım ve görüşlerinden faydalanmakla beraber, kavrama alanın karakteristiğine has bir bakış açısı kazandırmaktadır. Anlatısal din eğitimi; konuyu çalışan akademisyenlere göre zaman zaman detaylarda farklılaşabilen bir yapıda karşımıza çıksa da esas olarak kimlik oluşumu bağlamında ele alınmaktadır. Bu alanda ortaya konan çalışmalar, birbirini beslediği açık olan hatta bazen birbirine eklemlenen iki yönde ilerlemektedir: Bunlardan biri anlatının kendisini konu edinmekte yani yazılı veya sözlü olarak hazır bulunan anlatıların özellikle kıssaların din eğitimi faaliyetlerinde kullanımını içermektedir. Diğeri ise, anlatma eylemini yani insanın anlatısallığını merkeze almakta ve yaşam hikayesini (biyografiyi) din eğitiminin bir sorunsalı olarak kabul etmektedir. Bu çalışma kapsamında yukarıda çerçevesini çizmeye çalıştığımız anlatısal din eğitimi yaklaşımlarının öncelikle arka planını oluşturan anlatı kavramı, yaklaşımların yaslandığı düşünce ve teoriler, yaklaşımların ortaya çıkış dinamikleri üzerinde durulacak sonrasında ise bazı yaklaşımların genel hatları ile temel ilkelerine yer verilecektir. Bu çalışma ile; anlatının kavramsal derinliğini belirginleştirip alanın terminolojisine katkıda bulunmak, dünyadaki güncel bir çalışma konusunu tanıtmak ve bu alandaki akademik çabaya ülkemiz Din Eğitimi Biliminin de katılmasını sağlamak amaçlanmaktadır.