Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir Ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Yücel Can Severcan
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Özet:
Kentleşme ile birlikte çocukların gündelik hayatlarında kullandıkları yerler önemli ölçüde değişmiş, ev, okul ve bu yerlerin yakın çevresindeki parklarla sınırlı hale gelmiştir. Kentleşmenin ortaya çıkardığı hava kirliliği, bu alanlarda çocukların maruz kaldıkları en önemli çevresel sorunlardan biri olmuştur. Gelişim süreçleri ve yetişkinlere kıyasla daha fazla hava solumaları nedeniyle çocuklar, kirli havadan en fazla etkilenen gruplardan biridir. Partikül maddenin (PM) çocukların sağlığını olumsuz etkileyen en tehlikeli hava kirleticilerinden biri olduğu bilinmektedir.
Bu çalışmanın amacı, çocukların farklı mekanlarda geçirdikleri süre ile bu mekanlardaki PM2.5 ve PM10 konsantrasyonları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak ve ayrıca çocukların en çok zaman geçirdiği açık alanlar olan parklarda mikro ölçekli fiziksel özelliklerin PM düzeylerine etkisini incelemektir. Çalışma, ısınma sezonunda, Ankara’da 7 mahallede 9–14 yaş arası 1073 katılımcıyla yürütülmüştür. Çocuklardan bir hafta boyunca bulundukları yerleri ve bulunma sürelerini kaydetmeleri için aktivite günlükleri doldurmaları istenmiştir. Bununla birlikte, çocukların en sık vakit geçirdiği yerlerde PM2.5 ve PM10 konsantrasyonları ölçülmüş ve elde edilen iki veri seti bir araya getirilerek analiz edilmiştir. Araştırmanın sonraki aşamasında, çocukların en çok kullandığı parklar arasından PM konsantrasyonu en yüksek ve en düşük olanlar seçilmiş; bu parklardaki belirlenen mikro ölçekli fiziksel özellikler ile PM değerleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çocukların aktivite günlüğü verileri ile PM ölçümlerini entegre eden bu çalışma, çocukların mekân kullanımlarını PM konsantrasyonlarıyla ilişkilendiren kapsamlı bir veri seti ortaya koymaktadır. Ayrıca, ev ve okullara odaklanan çocuklara yönelik hava kalitesi araştırmalarının kapsamını genişleterek, farklı mahalle mekânlarını ve mikro ölçekli tasarım özelliklerini de analiz sürecine dahil etmektedir.