MİYELOPROLİFERATİF NEOPLAZMLARDA MPL GEN MUTASYON SIKLIĞI


Prof. Dr. TİMUR SELÇUK AKPINAR

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof Dr Reyhan Diz Küçükkaya

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Giriş: Miyeloproliferatif neoplazmlar (MPN), hematopoietik kök hücre transformasyonundan geliştiği düşünülen çeşitli klonal hematolojik hastalıklardan oluşur. Hematolojik malign tümörler için yapılan 2008 Dünya Sağlık Örgütü sınıflama sistemine göre MPN; kronik myeloid lösemi (KML), polisitemia vera (PV), esansiyel trombositoz (ET), primer myelofibroz (PMF), mastositoz, eozinofilik lösemi, kronik nötrofilik lösemi ve “ sınıflandırılamayan MPN” ‘yi içermektedir. MPL, trombopoitein (Tpo) reseptörüdür ve yüksek oranda erken hemopoetik progenitörler ve megakaryositik kökendeki hücrelerde bulunur. Günümüzde ET ve PMF hastalarında Tpo reseptörü MPL geninin mutasyonları  (MPL W515L ya da MPL W515K) tanımlanmıştır. Bu çalışmada amacımız “Philadelphia” (Ph) kromozomu negatif ET ve PMF hastalarında MPL gen mutasyonu (W515K/L) sıklığını araştırmaktır.

Materyal ve Metod: Çalışmaya 46’ı kadın 31’ erkek toplam 77 hasta (66’ı ET, 11’i PMF tanılı) ve 42 sağlıklı kontrol alınmıştır. Periferik kan örneklerinden polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yöntemi iki MPL somatik gen mutasyonu (W515K and W515L) araştırılmıştır.

Sonuçlar: Hasta grubunda 42 örnekte “Januse kinase-2” (JAK-2) negatif, 35 hastada ise pozitif tespit edildi. Tüm hastaların yaş ortalaması 49,8±14,0 bulundu. Gruplar arasında MPL gen mutasyonu sıklığı istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermedi. JAK-2 mutasyonu negatif hasta grubunda MPLgen mutasyonu sıklığı %4,8 olarak saptandı. JAK-2 mutasyonu negatif hastalar ile kontrol gurubu arasında, MPLW515 mutasyonu açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi. JAK-2 mutasyonu taşıyan olgularda ve kontrol grubunda MPLW515 mutasyonu saptanmadı. MPL gen mutasyonu ile tromboz riski arasında herhangi bir ilişki gösterilemedi. JAK-2 mutasyonu görülen olguların lökosit sayılarının JAK-2 mutasyonu taşımayan olgulara kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğunu saptandı (p<0,01). Bu iki gruo arasında hemoglobin düzeyleri ve trombosit sayılarında ise anlamlı farklılık yoktu (p>0,05). Tromboz oranları JAK-2 mutasyonu görülen olgularda daha yüksek saptanmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görüldü (p<0,05)

Çalışmamızda toplam 77 hastadan oluşan ET ve PMF hasta grubunda sadece 2 PMF olgusunda bu MPLW515 mutasyonu saptanabilmiştir. MPL mutasyonlarının prospektif olarak tarandığı daha geniş hasta grubu içeren çalışmalar, bu mutasyonun sıklığını ve klinik önemini ortaya koyacaktır. MPL mutasyonlarının,  doğrudan veya dolaylı olarak, ET ve PMF’ de tromboz riskine katkıda bulunup bulunmadığını belirlemek için ek klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.