Görme sisteminde nöronal osilatörlerin varlığının, çeşitli frekanslardaki görsel uyaranlara karşı elde edilen elektroensefalografik yanıtlarla incelenmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü, Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Tamer Demiralp
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Durağan hal görsel uyarılma potansiyelleri (DHGUP), stabil bir spektruma ve yüksek sinyal/gürültü oranına sahip olmaları nedeniyle kognitif ve klinik araştırmalarda ve beyin-bilgisayar arayüzlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak, farklı uyarım frekanslarında elde edilen yanıtları karşılaştıran ve bunların frekans karakteristiklerini altta yatan nörofizyolojik mekanizmalarla ilişkilendiren az sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmada, 4-46 Hz aralığındaki 14 farklı frekansta uygulanan ışık uyarımıyla elde edilen DHGUP'ların uyarım frekansına bağlı olarak gösterdikleri değişimler karakterize edilerek ve spontan EEG'nin alfa ritmiyle ilişkilendirilerek, görme sistemindeki nöronal osilatörlerin varlığı araştırılmıştır. Bu amaçla, TÜBİTAK destekli bir proje (108S101) kapsamında 32 sağlıklı gönüllüde eşzamanlı EEG/fMRG yöntemiyle ölçülmüş olan DHGUP yanıtları üzerinde zaman ve frekans alanı analizleri yapılmıştır. DHGUP'ların güç spektrumlarında birinci harmonikteki gücün uyarım frekansındaki güce oranının 12-18 Hz, 26 Hz ve 34-46 Hz frekanslarında diğerlerinden anlamlı derecede daha düşük olduğu saptanmıştır. Bu bulgu, belirli frekanslara ayarlı nöronal osilatörlerin varlığını desteklemektedir. Ayrıca, spontan EEG'nin alfa frekansında uyarım ile, DHGUP'ların uyarım frekansındaki bileşeninin gücünde komşu uyarım frekanslarında uyarıma kıyasla anlamlı bir artış olmasına karşın birinci harmonikteki gücün değişmemesi, spontan alfa frekansında kolay sürülen ve rezonansa girebilen bir nöronal osilatörün varlığını desteklemiştir. Son olarak, spontan EEG'deki alfa ritminin farklı uyarım frekanslarından ne şekilde etkilendiği araştırılmış, 10 Hz uyarımı dışındaki tüm frekanslarda spontan alfa ritminin gücünde anlamlı bir düşme (alfa desenkronizasyonu) saptanmıştır. DHGUP'larda en yüksek genliğin elde edildiği 10 Hz uyarımıyla arka plan EEG aktivitesindeki alfa ritminin anlamlı bir desenkronizasyon göstermemesi, spontan alfa frekansında salınan bir nöronal osilatörün 10 Hz'lik uyarımla rezonansa girdiği hipotezini güçlü bir şekilde desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler: Nöronal osilatörler, Durağan hal görsel uyarılma potansiyelleri, EEG, Rezonans, Görme sistemi.