"Koku: Bir Katilin Hikayesi" Filminin Türkçe ve Fransızca Sesli Betimleme Metinlerinin ADLAB Kılavuzuna Göre Karşılaştırmalı Analizi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Mütercim Tercümanlık Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Mümtaz Kaya
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Fransızca
Özet:
Milenyum sonrası gelişen teknoloji ile görsel-işitsel medyanın hayatımıza pek çok alandaki entegrasyonu hiç olmadığı kadar artmış, bu durum çok göstergeli ve çok modlu bir çeviri türü olan görsel-işitsel çeviriyi de Çeviribilim içerisinde çok daha görünür kılmıştır. Görsel-işitsel çeviri alanı içerisinde hedef kitlesi görsel veya işitsel düzgüye erişimi olmayan bireyler için yapılan erişilebilirlik için çeviri çalışmalarının görsel düzgüye erişimi kısıtlı veya hiç olmayan kör ve görme engelli bireyler için yapılan hiposemiyotik bir çeviri türü olan sesli betimlemenin, kendine has kuralları vardır ve bu çeviri türü için kaliteyi arttırma ve uluslararası standartları oluşturma amaçlarıyla dünya genelinde birçok kurum ve kuruluş tarafından oluşturulmuş kılavuzlar bulunmaktadır. Bu kılavuzlardan bir tanesi de Avrupa Birliği tarafından desteklenmiş ve 2014 yılında uluslararası kamuoyu ile paylaşılmış olan Sesli Betimleme: Kör ve Görme Engelliler için Yaşam Boyu Erişilebilirlik (ADLAB) kılavuzudur. ADLAB kılavuzu 2010 yılında uygulamaya alınmış ve aynı adı taşıyan projenin son ürünüdür. Bu tez çalışmasında ADLAB projesi kapsamında, tıpkı proje paydaşı ülkelere yapıldığı gibi Fransa ve Türkiye'nin sesli betimleme profilleri çıkarılacak, ADLAB kılavuzunda sesli betimleme metin yazımı ile ilgili ele alınış unsurlar ışığında tezin bütüncesi olarak seçilen film incelenecek, bütüncenin Türkçe ve Fransızca sesli betimleme metinlerinin karşılaştırmalı analizi yapılacaktır. Bu analiz ile farklı ülkelerde farklı kültürlere ait betimleyiciler tarafından oluşturulan sesli betimleme metinleri arasındaki değişikliklerin açığa çıkarılması ve bu sayede sesli betimleme alanında kültürler arası farklılıkların belirlenmesi hedeflenmektedir.