ELEKTRO-OPTİK UYGULAMALAR İÇİN GENİŞ BANT ARALIKLI YARIİLETKENLERDE ELEKTRİKSEL KONTAK ÜRETİM SÜREÇLERİNİN ARAŞTIRILMASI


Arş. Gör. SELEN NUR YILMAZ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Ömer Dönmez

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Bu tez çalışması kapsamında, farklı katkı yoğunluğuna ve kristal yönelimine sahip β-Ga2O3

seramiklerinin (yarıiletkenlerinin) optik ve elektriksel özellikleri incelenmiştir. Deneysel

çalışmalarda EFG yöntemiyle büyütülmüş tek kristal yapısına sahip 2 inçlik örnek yongası

kullanıştır. Örnekler üzerinde herhangi bir işlem yapılmadan soğurma, Raman saçılması ve X-

ışını kırınımı ölçümleri yapılarak bant aralığı ve kristal yapısı deneysel olarak belirlenmiştir.

Belirlenen yapısal parametreler kullanılarak Ohmik ve Schottky kontak üretimi için metal

malzemelerin seçimi yapılmış ve bu metal malzemeler kullanılarak örnekler üzerinde belirli

geometrik şekle ve dizilime sahip metal kaplamalar fotolitografi ve saçtırmayla kaplama

yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Metal kaplamaların yapılmasından sonra temiz oda

içerisinde akım-voltaj ölçümleri yapılarak elektriksel kontak tipi belirlenmiştir. Örnek üzerine

kaplanan metallerin örnek yüzeyinden içeriye doğru ve metallerin ara yüzeyde birbirine difüz

etmeleri için ısıl işlem uygulanmıştır. Isıl işlem farklı sıcaklıklarda ve zamanlarda yapılmıştır.

Isıl işlem uygulaması sonrası akım-voltaj ölçümleri yapılmış ve iyileşme sağlanana kadar kademeli olarak ısıl işlem sıcaklığı artırılmıştır. Her ısıl işlem sonrasında akım-voltaj ölçümleri

yapılmıştır. Isıl işlemle uygun değer kontak direncine sahip örnekler elde edildikten sonra

örnekler seramik taşıyıcı malzemeler üzerine yapıştırılarak tel bağlama makinası örnek

üzerinden seramik taşıyıcılara altın tellerle elektriksel bağlantı yapılmıştır. Seramik alttaşlar

üzerine yapıştırılan örnekler üzerinden sıcaklığa bağlı Hall Olayı ve akım-voltaj ölçümleri

yapılmıştır. Yapılan elektriksel ölçümlerden katkı konsantrasyonu, elektron mobilitesi, kontak

direnci ve Schottky kontak potansiyelleri belirlenmiştir. Schottky tipi elektriksel kontak

özelliğine sahip örneklere ısıl işlem de uygulayarak elektriksel kontak kalitesi ve Schottky diyot

yapısının termal kararlılığı ve dayanıklılığı belirlenmiştir.