2000 sonrası Holywood sineması'nda postkolonyal etkiler


Arş. Gör. ÖZGÜR SARIKAYA

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Mersin Üniversitesi, İletişim Fakültesi , Radyo, Televizyon Ve Sinema , Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Yusuf Gürhan Topçu

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Egemen ideolojiyi tahkim eden bir unsur olarak değerlendirilen popüler kültür ve popüler kültür emtiası üreten Hollywood sineması, çoğunlukla sinemayı seyirlik bir haz nesnesine indirgeyerek kitleleri uyuşturan, hissizleştiren; onları yanlış bilince sevk ederek sınıfsal tahakkümün süreğenliğini sağlayan bir mecra olarak değerlendirilir. Hollywood’un gerek üretim araçlarının sahipliği gerekse üretim biçiminden ötürü eleştiri mekanizmasını işletemeyeceği ve egemen ideoloji ile her daim bir uzlaşı içerisinde olacağı iddia edilmektedir. Ancak bu çalışma, bu yaklaşımların haklılığını bir yana koyarak, Hollywood sinemasının daha kompleks ve paradoksal bir yapıya sahip olduğunu, bu paradoksal yapı içerisinde eleştiri mekanizmasını işletecek enstrümanlara haiz olduğunu savlamaktadır. Yani egemen ideolojiyi yeniden üreten, kitleleri haz peşinde koşan edilgen bir izleyici konumuna indirgeyen bu popüler eğlence endüstrisi; tecimsel bakışına, standartlarına ve geleneksel anlatısına rağmen ve hatta bunlar vasıtasıyla eleştirel olabilir. Araştırmanın amacı bu iddiayı ortaya koymaktır. Çalışmada 2000’li yıllardan sonra çekilen Kanlı Elmas (2006), Avatar (2009) ve Maymunlar Cehennemi (2014) filmlerinin postkolonyal bir bakış açısına sahip olduğu ileri sürülmektedir. Bu filmler, aynı zamanda, Irak işgali sürecinde çekildikleri, popüler kültür ürünü oldukları ve Hollywood üretim sisteminin özelliklerini taşıdıkları için seçilmişlerdir. Birçok araştırma, oryantalist bakış açısının sinema vasıtasıyla yeniden üretimi konusuna odaklanırken; bu çalışma Hollywood’un oryantalist eleştiri getirdiğini ve bunu yaparken de uzlaşmaz gözüken tarafları postkolonyal eleştiri potasında birleştiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bazı Hollywood filmlerinde postkolonyalist yönelimler tespit edilmesi araştırmaya değer görülmüştür. Bu amaçla ilk olarak Hollywood sinemasının tarihine, yaşadığı değişimlere ve dönüşümlere değinilmiş; egemen üretim biçiminin yıldız ve stüdyo sistemi, klasik anlatı gibi temel sacayakları açıklanmıştır. Ardından da oryantalizm, kolonyalizm ve postkolonyalizm kavramlarına değinilmiştir. Son olarak da kitle kültürü, kitle toplumu, popüler kültür gibi kavramlar tanımlanmış ve bu tanımlara yönelik farklı bakış açıları aktarılmıştır. Ardından Kanlı Elmas, Avatar ve Maymunlar Cehennemi filmleri oryantalizm ve postkolonyal teori çerçevesinde analiz edilmiştir.