FETAL ULTRASONOGRAFİDE ANOMALİ SAPTANAN GEBELİKLERDE AİLELERİN İNVAZİV TANI VE SONUÇLARINA YAKLAŞIMLARI
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Birsen Karaman
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Prenatal tanı, embriyo ve fetusta kalıtsal geçiş gösteren hastalıkların
sitogenetik, moleküler genetik ve biyokimyasal yöntemlerle tanılanmasına, mümkünse
doğum öncesi tedavisine ve doğum sonrası gerekli tedbirlerin alınmasına,
tedavinin planlanmasına ve gebeliğin gerekirse yasal süre içinde
sonlandırılmasına olanak sağlayan bir süreçtir.
Bu çalışmada, fetal ultrasonografide anomali
saptanan gebeliklerde ailelerin invazif tanı ve sonuçlarına yaklaşımları hazırlanan
anket formlarına verilen cevapların istatistiksel olarak değerlendirilmesi ile araştırıldı.
Fetal ultrasonografide anomali
saptanması nedeni ile invazif genetik tanı testlerinin önerildiği 308 aileden
217’si (%70,5) bu testleri yaptırmayı kabul ederken, 91’i (%29,5) yaptırmayı
kabul etmedi. İnvazif prenatal tanı testlerini kabul etmeyenlerin nedenleri
incelendiğinde 1. sırada %73 oran ile gebeliklerine her koşulda devam kararında
olmaları yer almaktadır. Ailelerin bu invazif testler için kararları
sosyo-demografik verilerle karşılaştırıldığında ekonomik durumun eşit ve yüksek
olması ile gebelik haftasının küçük olması istatistiksel olarak anlamlı bulundu.
Yapılan invazif işlemlerin sonucuna göre ve/veya perinatal olumsuz prognoz
nedeniyle terminasyon seçeneği sunulan 130 ailelenin %82,3’ü (n=107) kabul
ederken, %17,7’si (n=23) gebeliğine devam kararı almıştır. Ailelerin
terminasyon seçeneğini kabul etme durumları sosyo-demografik verilerle
karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır.
(p>0,05) Gebeliğe devam kararı almada en etkili faktör ‘bebeği aldırmanın
günah olduğu (inanç)’ düşüncesi iken, sonlandırma kararı almada ‘Doktor/ebe/hemşirelerden alınan bilgiler’ olmuştur.
Sonuç olarak, ailelerin invazif işlem kararını almalarında ekonomik
nedenler ve gebelik haftasının ilişkili olduğu görüldü. Terminasyon seçeneği
önerilenlerde ise bu kararı almada ‘Doktor/ebe/hemşirelerden alınan bilgiler’
etkili bulunurken doğum kararı alanlarda ise en etkili faktörün ‘bebeği
aldırmanın günah olduğu (inanç)’ düşüncesi yer aldı.
Anahtar Kelimeler : fetal anomali, genetik danışma, invazif
prenatal tanı testi, gebeliğin terminasyonu, ailenin kararı
Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri
Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: TYL-2023-39547