Afet Lojistiği Ağ Tasarımı Optimizasyonu: Tuzla İlçesi Örneği


Dr. Öğr. Üyesi SALİH ÖZÇELİK

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Halim Kazan

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Afetler, insanlık tarihi boyunca doğa ile verdiği yaşam mücadelesinde maruz kaldığı en önemli sorunlardan biridir. Teknolojik gelişmeler ve bilimsel çalışmalar sayesinde nedenleri ve sonuçları hakkında daha çok bilgi sahibi olsak da, doğal afetlerin tamamen engellenmesi mümkün değildir. Buna rağmen, afetlerin şiddetinin zayıflatılması ve etkilerinin azaltılması için birçok çalışma yürütülmektedir.

Bu çalışma, günümüzde insanları en çok etkileyen afet türlerinin başında gelen deprem sonrası sürecin optimizasyonuna yönelik yürütülmüştür. Deprem sonrası müdahale aşamasında yapılması gerekenlerin planlandığı bu çalışmada amaçlanan; depremden ağır yaralı olarak kurtulan hastaların en kısa sürede tedavi altına alınmasını sağlayacak lojistik ağı tasarlamaktır. Bu doğrultuda problemin çözümü için iki aşamalı bir çözüm modeli önerilmiştir. Birinci aşama yeni bir matematiksel karışık tamsayılı programlama modeli önerilmiştir. İkinci aşamada ise, matematiksel modelin çıktıları yeni hasta seçim yöntemiyle periyot bazında simüle edilmiştir. Önerilen model sayesinde hastaların hangi ambulans ile hangi hastaneye taşınması gerektiği tespit edilmiş, toplam süreyi minimum yapacak olan tercihler oluşturulmuştur.

Son olarak, geliştirilen yeni matematiksel model ve hasta seçim yöntemi İstanbul İli Tuzla İlçesi için yapılan deprem tahmin bilgileri ile sınanmıştır. Birinci durum senaryosu ile mevcut durum analizi yapılmış, ikinci ve üçüncü durum senaryolarında parametre ve kısıtlardaki değişimle beraber modelin duyarlılığı test edilmiştir.