Pulmoner Hipertansiyon Hastalarında Tedaviye Uyum ve Beslenme Durumunun Yaşam Kalitesine Etkisi


Araştırmacı ESRA CERAN

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç Dr. Hilal Uysal

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, pulmoner hipertansiyon hastalarının tedaviye uyum ve beslenme durumunun yaşam kalitesine etkisini belirlemek için yapılan tanımlayıcı bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemi, 01 Şubat-01 Mayıs 2022 tarihleri aralığında İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Kardiyoloji Enstitüsü'nde yatarak tedavi gören ve polikliniğe muayene için gelen, çalışmaya dahil edilme koşullarına uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden, 92 pulmoner hipertansiyon hastası tarafından oluşturuldu, yazılı ve sözlü onamları alındı. Çalışmanın verilerini elde etmek amacıyla araştırmaya dahil olan bireylerle ortalama 15 dakika kadar süren yüz yüze görüşmeler yapıldı. Araştırmada veri toplamak için "Hasta Bilgi Formu", "İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği (İUBÖ)", "Mini Nütrisyonel Değerlendirme Testi-Kısa Form (MNA-SF)" ve "Emphasis-10 Anketi" kullanıldı. Çalışmada toplanan verilerin analizi SPSS Windows 22.0 yazılımı ile yapıldı. İlaç Uyumu Bildirim Ölçeği toplam, MNA-SF beslenme toplam ve EmPHasis-10 Yaşam Kalitesi toplam puanlarının korelasyon analizleri sonucunda; yaşam kalitesi toplam ile ilaç uyum toplam arasında r=-0,538 negatif orta (p=0,000<0,05), yaşam kalitesi toplam ile MNA-SF beslenme toplam arasında r=-0,343 negatif zayıf (p=0,001<0,05) düzeyde korelasyon bulundu. İlaç Uyumu Bildirim Ölçeği toplam, MNA-SF beslenme toplam ile EmPHasis-10 yaşam kalitesi ölçeği toplam arasındaki neden sonuç ilişkisini tespit etmek için uygulanan regresyon analizinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (F=26,451; p=0,000<0,05). Yaşam kalitesi ölçeğindeki toplam değişikliğin %35.9'unun İlaç Uyumu Bildirim Ölçeği toplam, MNA-SF beslenme toplam tarafından açıklandığı belirlendi (R2=0,359). İlaç Uyumu Bildirim Ölçeği toplamının yaşam kalitesi toplam düzeyini azalttığı (ß=-0,508), MNA-SF Beslenme toplamının yaşam kalitesi toplam düzeyini azalttığı (ß=-0,291) tespit edildi. Bu çalışmaya göre, tedaviye uyumun ve beslenmenin iyi olması yaşam kalitesini pozitif yönde etkilediği ve kalitesini yükselttiği sonucuna varılmıştır.