Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. İsmail Coşkun
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmada, Osmanlı Devleti’nin modernleşme politikalarına bağlı olarak ortaya çıkan modern bilgi ve beceriyle mücehhez insan gücü ihtiyacını karşılamak için başvurduğu, önemli ve günümüze kadar süreklilik gösteren bir strateji olarak yurt dışı eğitim olgusu ele alınmaktadır. Yurt dışı eğitimin modernleşme politikalarındaki merkezi konumundan hareketle bu uygulamanın evreleri, öğrencilerin tahsil alanları, gönderildikleri merkezler, devlet yöneticilerinin uygulamaya dair tepki ve yorumları vb. etkenler tahlil edilerek Osmanlı modernleşmesinin evreleri ve yönelimleri tespit edilmeye çalışılmaktadır. Nedensel analitik tarihsel sosyolojik yöntemle yurt dışı eğitim parametresi üzerinden Osmanlı modernleşme süreci dönemlendirilmekte ve modernleşme anlayışlarına dayanarak kavramlaştırmalara gidilmekte ve modernleşme tipolojileri çıkarılmaktadır. Tanzimat dönemi, modern ürün/sonuçların transferi; II. Abdülhamit dönemi, özgül modernleşme denemesi; II. Meşrutiyet dönemi, paradigmatik modernleşme tipolojileriyle incelenmektedir. Çalışmada, bu modernleşme tipolojilerine paralel olarak yurt dışı eğitim olgusunun aldığı biçimler tespit edilmektedir. Bu bağlamda Tanzimat döneminde, modern bilgi ve tekniğin aktarılması hedefiyle Avrupa’ya teknik alanlarda öğrenci gönderildiği; II. Abdülhamit döneminde, modernleşmenin imparatorluğun iç dinamikleriyle üretilmesi amacıyla öğrenci gönderme uygulamasına kısıtlamalar getirildiği; II. Meşrutiyet döneminde ise, paradigmatik modernleşmenin sonucu olarak öğrenci gönderme uygulamasında niceliksel ve niteliksel değişim gerçekleştiği görülmüştür. Ayrıca çalışmada yurt dışı eğitimli öğrenci tipolojisinin çıkarılması amacıyla Avrupa’daki etki kanalları, Osmanlı toplumundaki algıları, Osmanlı modern okullarında eğitim gören öğrencilerden farkları vb. konular tahlil edilmiştir.