Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp, Türkiye
Tez Danışmanı: Erol Erduran
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Akut ve kronik karaciğer (KC) hastalıklarında, demir metabolizmasındaki değişiklikleri saptayıp, bu hastalarda KC'deki demir birikimini belirlemeyi, demir metabolizmasının mevcut inflamasyonla ilişkisini, buna bağlı olarak akut ve kronik KC hastalıklarında KC'deki demir birikiminin, KC patolojisinin daha da kötüleşmesinde rolü olup olmadığını araştırmayı hedefledik.Gereç ve Yöntem: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatri Ana Bilim Dalı Gastroenteroloji bölümüne 02/02/2009 ile 01/09/2010 tarihleri arasında başvuran, akut ve kronik KC hastalığı tanısı almış tüm bireyler, cinsiyet ve yaş ayrımı yapılmadan çalışma grubuna dahil edildi. Bir buçuk yıl boyunca toplam 44 hasta alındı; bunların 10 tanesi akut hepatitli hasta, diğer 34 tanesi ise kronik KC hastası idi. Vakalar üç grupta incelendi; akut hepatitli vakalar; Grup 1, akut hepatitten dört hafta sonra iyileşen vakalar; Grup 2, kronik KC hastaları; Grup 3 olarak sınıflandırıldı.Grup 1 ve Grup 3'deki hastalarda; hemogram, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), bilirubin, albümin, gama-glutamil transferaz (GGT), alkalen fosfataz (alkalen phosphatas-ALP), serum demiri (SD), demir bağlama kapasitesi (DBK), ferritin, C-reaktif protein (CRP), koagülasyon testleri [protrombin zamanı (prothrombin time-PT) - aktive parsiyel tromboplastin zamanı (active partial tromboplastin time-aPTT)], hepatit belirleyicileri (Anti HCV IgM, Anti HBs IgM, Anti HAV IgM, AntiHbc IgM), hepsidin, interlökin-6 (İL-6), transforme eden büyüme faktörü-ß [transforming growth factor-beta, (TGF-ß)], total oksidatif durum (total oxidant satus-TOS), total antioksidatif durum (total antioxidant status-TAS) tetkikleri çalışıldı. TOS ve TAS sonuçları, TOS/TAS oranı ile elde edilen oksidatif stres indeksi (OSİ) kullanılarak değerlendirildi. Grup 2'deki hastalarda AST-ALT, bilirubin, GGT, hepsidin, İL-6, TGF-ß, TOS, TAS, ferritin ve SD'i çalışıldı.Karaciğerdeki hasarının derecesini belirlemek için, Child-Pugh ve PELD/MELD skorlaması yapıldı. Toplam 25 KC biyopsi preperatı incelendi KC doku örneklerinden, demir boyama, histopatolojik sınıflama (fibrozis skoru) ve KC kuru demir ağırlığı çalışıldı. Çalışmaya; öncesinde en az bir ay önce eritrosit süspansiyonu veya tam kan transfüzyonu yapılanlar, onam formunu imzalamayanlar dahil edilmedi. Üç grubun verileri SPSS 16.0 istatistik programı ile karşılaştırıldı.Bulgular: Grup 1'deki hastaların ferritin, hepsidin, AST ve ALT düzeyleri, Grup 2 ve Grup 3'e göre istatistiksel olarak daha yüksek idi (p<0,05). Grup 3'deki hastaların hepsidin ve ferritin ortalamaları Grup 2'den yüksek olmasına rağmen, istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). İL-6, TAS, TOS, TGF-ß, CRP, OSİ (TOS/TAS) düzeylerinde her üç grupta da istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Hepsidinin ve ferritin ile inflamasyon belirteçleri (İL-6, TGF-ß, CRP) ve KC'deki fibrozis ve demir boyanması arasında korelasyon bulunmazken, hepsidin ve ferritin ile PELD arasında pozitif korelasyon bulundu (p<0,05).Sonuç: Hepsidin ve ferritin; akut hepatitlerde KC'deki inflamasyonla orantılı bir şekilde yüksek bulunmuştur. Ancak akut hepatitlerde hepsidinin; ferritin, İL-6 ve TGF-ß ile aralarında pozitif korelasyon olmaması, hepsidinin bu parametrelerden bağımsız olarak yükseldiğini göstermektedir. Kronik KC hastalarında ise, hepsidin ve ferritin seviyesinde iyileşen vakalara göre istatistiksel olmayan bir yüksekliğin olması, vakaların heterojen olmasına bağlanmıştır. Oksidan ve antioksidan sistemin akut ve kronik KC hastalarında fazla etkilenmemesi, mevcut inflamasyonun oksidan sistemi aktive edecek kadar şiddetli olmadığını düşündürmüştür.