WOMEN’S REPRODUCTION AND REVISION OF PATRIARCHAL IDEOLOGY IN FEMINIST DETECTIVE FICTION: CAROL SHIELDS’S UNLESS AND KATE ATKINSON’S WHEN WILL THERE BE GOOD NEWS?


Öğr. Gör. Dr. AYŞEGÜL DENİZ TOROSER

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Batı Dilleri Ve Edebiyatları Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Esra Melikoğlu

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Özet:

Carol Shields’ın Unless ve Kate Atkinson’ın When Will There Be Good News? romanları sırasıyla örtülü ve açık feminist detektif romanlarıdır. Romanlar, ikinci dalga feminizmin annenin ve diğer kadınların katledilmesi fikrinden yola çıkarak, kriminal ataerkil kültür içinde anne, kız, ideolojik kız kardeşler olarak kadınların yitimini incelemektedir. Romanlardaki kadın amatör detektifler kayıp kadınları kurtarıp geri getirmek ve sorunlu toplumsal düzeni iyileştirmek durumundadırlar. Bunun ötesinde, kadınlar ataerkil düzen ile suç ortaklığı içinde bulunduklarının, ataerkil cinsiyet rollerine ve erkek şiddetine uyum sağladıklarının ve bunların sonucunda mevcut ideolojik düzenin yeniden üretilmesinde kendi oynadıkları rolün farkına varmalıdırlar. Kültürel sağaltmaya ve değişime önayak olmak için kadınlar kendilerine özgü kadın dili ve söylemi ile erkek egemen ideolojinin eril odaklılığının dışında kalan, sevgi ve önemsemeye dayanan bir kadın kadına sosyalleşme yaratmalıdırlar. Mağdur eden erkek egemen bir düzen içinde kadınların özgürlüklerine kavuşmaları için bireysel ve toplumsal dönüşüm sağlanmalıdır. Bu tez çalışmasında incelenen iki roman kaybolan kadının geri getirilmesi ve suçla ilişkili ataerkil düzenin değiştirilmesi için farklı yöntemler göstermektedirler. Shields’ın romanı dilin ve ataerkil söylemin değiştirilmesi gibi kadına özgü yöntemlere odaklanmaktadır. Atkinson’ın romanında kullanılan yöntem erildir ve dolayısıyla daha sorunludur çünkü romaniiikadınların erkek faile karşı kullanmak üzere eril şiddeti benimsemesine odaklanmaktadır. Romanlar, toplumun ve ataerkil düzen içindeki kadınların konumunun sağaltılması için önerilerde bulunurken bir yandan da dönüşümün ciddi sorunları beraberinde getirdiğini göstermektedirler.