19. Yüzyıl Rus Toplumsal Yapısı Bağlamında Çehov Oyunlarının İncelenmesi

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Devlet Konservatuvarı, Sahne Sanatları Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Tufan Karabulut

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

"19. Yüzyıl Rus Toplumsal Yapısı Bağlamında Çehov Oyunlarının İncelenmesi" başlıklı yüksek lisans tezi, Rus oyun ve hikâye yazarı Anton Pavloviç Çehov'un büyük oyunları olarak bilinen "İvanov", "Martı", "Vanya Dayı", "Üç Kız Kardeş" ve "Vişne Bahçesi" isimli eserlerini 19. yüzyıl Rus toplumsal yapısı bağlamında incelemektedir. Söz konusu oyunların zamansal ve mekânsal bağlamını oluşturan 19. yüzyıl Rus toplumu, 18. yüzyıldan itibaren tanık olunan modernleşme (veya Batılılaşma) girişimleri ile, etkileri yoğun olarak 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren hissedilmeye başlanan sanayileşme, kentleşme, kapitalistleşme ve 1861'de serfliğin kaldırılması gibi toplumsal değişim unsurlarının etkisi altındadır. Bu sebeple, söz konusu oyunlar, 19. yüzyılda Rus toplumunun içerisinde bulunduğu toplumsal değişim süreci ile; bu sürecin çevresel, toplumsal ve bireysel etkileri bağlamında değerlendirilmelidir. Bu amaçla ortaya koyulan tez çalışmasının yöntemini, detaylı bir literatür taraması, kavramsal ve kuramsal çerçevenin oluşturulması, dönem araştırması ve edinilen bilgiler ile söz konusu oyunlar arasında kurulan bağlantılar ışığında oyunların incelenmesi oluşturmuştur. Toplumsal yapının anlaşılmasında sosyal bilimlerin literatür ve kuramlarından yararlanmanın sağlayacağı disiplinlerarası katkıya inançtan hareketle, iki sosyal bilimler kuramından destek alınmıştır: Emile Durkheim'ın "anomi" kuramı ve Pierre Bourdieu'nün "sermaye" kuramı. Tez çalışması sonucunda, 19. yüzyıl Rus toplumsal dönüşümünün analizinin ve oluşturulan sosyal bilimsel yaklaşımın söz konusu oyunlarda yinelenen olay, atmosfer ve karakter örüntülerini açıklamada etkili olduğu sonucuna varılmıştır.