Akademik Veri Yönetim Sistemi
18. Ulusal Meme Hastalıkları Kongresi, Girne, Kıbrıs (Kktc), 27 - 30 Kasım 2025, (Yayınlanmadı)
AİLE ÖYKÜSÜ POZİTİF MEME KANSERLİ HASTALARDA NÜKS ORANI TOPLUM SIKLIĞINDAN YÜKSEK MİDİR?
Ayşe Hilal Erdönmez Çelik, Baran Mollavelioğlu, Selman Emiroğlu, Mustafa Tükenmez, Neslihan Cabıoğlu, Mahmut Müslümanoğlu
Giriş
Meme kanseri kadınlarda en sık görülen malignite olup, aile öyküsünün prognoza etkisi halen tartışmalıdır. Bu çalışmada, aile öyküsü pozitif meme kanseri olgularında nüks oranları ve sağkalım sonuçları retrospektif olarak değerlendirildi.
Yöntem
Çalışmaya 2007-2021 yılları arasında merkezimizde meme kanseri tanısıyla ameliyat edilen ve aile öyküsü pozitif olan 278 hasta dahil edildi. Hastaların demografik, klinik ve patolojik özellikleri retrospektif olarak kaydedildi. İstatistiksel analizlerde SPSS 27 ve R 4.1.2 yazılımları kullanıldı. Sağkalım analizleri Kaplan-Meier yöntemi ile yapılmış olup, p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular
Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşı 52,3 ± 12,5 yıl olup, %15,8’i 40 yaşın altındaydı. Birinci derece akrabada meme kanseri öyküsü %29,5 oranında tespit edilirken, yüksek riskli aile öyküsü (≥2 birinci derece veya <40 yaşta birinci derece akraba) %9,4 olarak saptandı. Hastaların %49,3’ü evre II, %31,7’si evre I ve %19,1’i evre III hastalığa sahipti. Moleküler alt tip dağılımında en sık görülen alt tip %68,0 ile lüminal HER2 negatif tümörlerdi. Lüminal HER2 pozitif olgular %10,4, lüminal olmayan HER2 pozitif olgular %6,5 oranında izlenirken, üçlü negatif (triple negatif) alt tip %15,1 oranında izlendi. Neoadjuvan kemoterapi %22,3 hastaya uygulandı. Medyan 96 aylık takip süresinde lokal nüks oranı %2,2 (n=6) olarak gözlendi. Meme koruyucu cerrahi uygulanan hastalarda lokal nüks oranı %2,2 iken (n=4), mastektomi yapılanlarda %2 (n=2) olarak kaydedildi. Sistemik nüks oranı ise %8,6 olarak belirlendi. Beş yıllık hastalıksız sağkalım (DFS) %90,9 hastalığa özgü sağkalım (DSS) ise %97,6 olarak hesaplandı. Standartlaştırılmış insidans oranı (SIR) analizleri, aile öyküsü pozitif meme kanseri hastalarında lokal-bölgesel nüks (SIR: 1.07; %95 GA: 0.59–1.93; p=0.754), meme nüksü (meme koruyucu cerrahi sonrası) (SIR: 1.32; %95 GA: 0.49–3.51; p=0.555) ve kontralateral kanser riski (toplam SIR: 1.28; %95 GA: 0.71–2.30; p=0.391) açısından genel popülasyonla karşılaştırıldığında anlamlı bir artış göstermedi. Özellikle 5 yıllık kontralateral kanser riski beklenenin altında bulundu (SIR: 0.83; %95 GA: 0.27–2.58; p>0,999).
Sonuç
Çalışmamızın sonuçları, ailesinde meme kanseri öyküsü bulunan hastalarda uygun tedavi ve dikkatli izlem ile lokal nüks ve kontralateral meme kanseri gelişim riskinin, toplum sıklığına göre anlamlı bir artış göstermediğini ortaya koymuştur.
Tablo 1: Aile öyküsü pozitif hastaların tanıtıcı özellikleri
Değişkenler (N=278) | n(%)/X̄±SS |
Yaş (yıl) | 52,3±12,5 |
<40 yıl | 44(15,8) |
≥40 yıl | 234(84,2) |
Aile meme kanseri öyküsü | |
1.dereceden yakın | 82(29,5) |
2.dereceden yakın | 36(12,9) |
3.dereceden yakın | 160(57,6) |
Yüksek riskli aile öyküsü (≥2 1.derece veya <40 yaş 1.derece meme ca) | 26(9,4) |
Neoadjuvant kemoterapi (NAK) | |
Hayır | 216(77,7) |
Evet | 62(22,3) |
Cerrahi | |
Meme koruyucu cerrahi (MKC) | 179(64,4) |
Mastektomi | 99(35,6) |
Evre | |
I | 88(31,7) |
II | 137(49,3) |
III | 53(19,1) |
İnvaziv tümör tipi | |
İnvaziv duktal karsinom (İDK) | 219(78,8) |
İnvaziv lobüler karsinom (İLK) | 24(8,6) |
İDK+İLK | 16(5,8) |
Diğer | 19(6,8) |
Moleküler Alt tip | |
Lüminal HER2(-) | 189(68,0) |
Lüminal HER2(+) | 29(10,4) |
HER2(+) | 18(6,5) |
Triple negatif | 42(15,1) |
BRCA mutasyonu | |
Bilinmiyor | 235(84,5) |
Negatif | 22(7,9) |
Pozitif | 21(7,6) |
SS: Standart sapma
Tablo 2: Takip sürecinde meydana gelen olaylar
Olaylar | n(%)/N |
Lokal nüks (meme veya toraks) | 6(%2,2)/278 |
Meme nüksü (mkc nüksü) | 4(%2,2)/179 |
İzole meme | 3(%1,7)/179 |
Meme+aksilla+sistemik | 1(%0,6)/179 |
Toraks duvarı nüksü (mastektomi) | 2(%2,0)/99 |
Toraks | 1(%1)/99 |
Toraks+aksilla+sistemik | 1(%1)/99 |
Kontralateral kanser (KLK) | 11(%4,0)/278 |
5 yıl içinde KLK | 3(%1,1)/278 |
6-10 yıl içinde KLK | 2(%0,7)/278 |
11-16 yıldan sonra KLK | 6(%2,2)/278 |
Bölgesel nüks | 7(%2,5)/278 |
Aksilla nüksü | 6(%2,2)/278 |
Supra nüksü | 2(%0,7)/278 |
İzole aksilla nüksü | 3(%1,1)/278 |
Lokal veya bölgesel nüks | 11(%4,0)/278 |
Sistemik nüks | 24(%8,6)/278 |
Lokal/bölgesel/sistemik nüks | 29(%10,4)/278 |
Meme kanserine bağlı ölüm | 12(%4,3)/278 |
Toplam ölüm | 23(%8,3)/278 |
Takip süresi (ay), medyan (IQR) | 96(72-132) |
5 yıllık hastalıksız sağkalım olasılığıa (%) | 90,9 |
5 yıllık hastalık-spesifik sağkalım olasılığıa (%) | 97,6 |
a: Kaplan-Meier analiz yöntemiyle hesaplandı.
Tablo 3: Zamana göre nüks oranlarının dağılımı
Nüks Zamanı | ||||
Bütün | 12-36. Ay | 37-60. Ay | 61-120. Ay | |
Olaylar | n(%)/N | n(%) | n(%) | n(%) |
Lokal nüks (meme veya toraks) | 6(2,2)/278 | 4(1,4) | 2(0,7) | 0(0,0) |
Meme nüksü (mkc nüksü) | 4(2,2)/179 | 3(1,7) | 1(0,6) | 0(0,0) |
İzole meme | 3(1,7)/179 | 2(1,1) | 1(0,6) | 0(0,0) |
Meme+aksilla+sistemik | 1(0,6)/179 | 0(0,0) | 1(0,6) | 0(0,0) |
Toraks duvarı nüksü (mastektomi) | 2(2,0)/99 | 1(1,0) | 1(1,0) | 0(0,0) |
Bölgesel nüks | 7(2,5)/278 | 4(1,4) | 1(0,4) | 2(0,7) |
Sistemik nüks | 24(8,6)/278 | 10(3,6) | 10(3,6) | 4(1,4) |
Tablo 4: Ailede meme kanseri öyküsü derecesine göre nüks ve kontralateral kanser oranları
Ailede meme kanseri öyküsü | ||||
1.Derece | 2.Derece | 3.Derece | ||
Olaylar | n(%)/N | n(%)/N | n(%)/N | Pa |
Lokal nüks (meme veya toraks) | 3(%3,7)/82 | 1(%2,8)/36 | 2(%1,3)/160 | 0,388 |
Meme nüksü | 2(%4,9)/41 | 0(%0,0)/22 | 2(%1,7)/116 | 0,295 |
İzole meme | 1(%2,4)/41 | 0(%0,0)/22 | 2(%1,7)/116 | >0,999 |
Meme+aksilla+sistemik | 1(%2,4)/41 | 0(%0,0)/22 | 0(%0,0)/116 | 0,352 |
Toraks duvarı | 1(%2,4)/41 | 1(%7,1)/14 | 0(%0,0)/44 | 0,137 |
Bölgesel nüks | 4(%4,9)/82 | 1(%2,8)/36 | 2(%1,3)/160 | 0,219 |
Kontralateral kanser (KLK) | 6(%7,3)/82 | 2(%5,6)/36 | 3(%1,9)/160 | 0,085 |
5 yıl içinde KLK | 1(%1,2)/82 | 1(%2,8)/36 | 1(%0,6)/160 | 0,366 |
6-10 yıl içinde KLK | 2(%2,4)/82 | 0(%0,0)/36 | 0(%0,0)/160 | 0,179 |
11-16 yıldan sonra KLK | 3(%3,7)/82 | 1(2,8%)/36 | 2(%1,3)/160 | 0,388 |
*p<0,05; a: Fisher'in kesin ki-kare testi
Tablo 5: Ailede meme kanseri öyküsü derecesine göre nüks ve kontralateral kanser oranları
Yüksek riskli aile öyküsü (≥2 1.derece veya <40 yaş 1.derece meme ca) | |||
Evet | Hayır | ||
Olaylar | n(%)/N | n(%)/N | Pa |
İzole meme | 1(%8,3)/12 | 2(%1,2)/167 | 0,189 |
Meme+aksilla+sistemik | 1(%8,3)/12 | 0(%0,0)/167 | 0,067 |
Toraks duvarı | 0(%0,0)/14 | 2(%2,4)/85 | >0,999 |
*p<0,05; a: Fisher'in kesin ki-kare testi
Tablo 6: Standartlaştırılmış İnsidans Oranı (SIR) Analizi
Vaka Sayısı | |||||
Olay | Gözlenen | Beklenen | SIR (%95 GA) | P | |
Aile öyküsü pozitif bütün olgular | Lokal-bölgesel nüks | 11 | 10.286a | 1,07(0,59-1,93) | 0,754 |
Meme nüksü | 4 | 3,04b | 1,32(0,49-3,51) | 0,555 | |
İzole meme nüksü | 3 | 2,148b | 1,40(0,45-4,33) | 0,480 | |
5 yıllık KL kanser | 3 | 3,61c | 0,83(0,27-2,58) | 1 | |
| Toplam KL kanser | 11 | 8,618c | 1,28(0,71-2,30) | 0,391 |
a: Lokal-bölgesel ve sistemik nüks oranı %3,7 ve %5,2 (1); b: Meme ve izole meme nüks oranı %1,7 ve %1,2 (2); c:5 yıllık ve toplam kontralateral kanser oranı %1,3 ve %3,1 (3).
Kaynakça:
1-) Özmen, V., Özmen, T., & Doğru, V. (2019). Breast cancer in Turkey; an analysis of 20.000 patients with breast cancer. European journal of breast health, 15(3), 141.
2-) Qu, F. L., Mao, R., Liu, Z. B., Lin, C. J., Cao, A. Y., Wu, J., ... & Shao, Z. M. (2021). Spatiotemporal patterns of loco-regional recurrence after breast-conserving surgery. Frontiers in Oncology, 11, 690658.
3-) Ramin, C., Withrow, D. R., Davis Lynn, B. C., Gierach, G. L., & Berrington de González, A. (2021). Risk of contralateral breast cancer according to first breast cancer characteristics among women in the USA, 1992–2016. Breast Cancer Research, 23(1), 24.