TESCİL PLAKASINA YAZILAN TRAFİK CEZALARININ CEZA SORUMLULUĞUNUN ŞAHSİLİĞİ İLKESİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ


KARAKOÇAK D. T.

Suç ve Ceza, cilt.18, sa.1, ss.99-130, 2025 (TRDizin) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 18 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2025
  • Dergi Adı: Suç ve Ceza
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.99-130
  • İstanbul Üniversitesi Adresli: Hayır

Özet

Karayollarını kullanan araç sürücülerinin ve yayaların can ve mal güvenliğini koruyabilmek için, trafik güvenliğini sağlamak maksa - dıyla konulan trafik kurallarına uyulmadığı takdirde uymayanlara çeşitli trafik cezaları verilmektedir. Trafik ihlalinin tespiti halinde çoğu zaman kolluk görevlileri tarafından araçların durdurularak sü - rücülerinin bilgilendirilmesi şeklinde trafik ceza tutanağı düzenlen - mekteyken, bazı hallerde ise araç sürücüsü tespit edilemediğinden 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 116. maddesi gereğince; aracın tescil plakasına göre tutanak düzenlenmektedir. Araç sahibi dışındaki kimselerin aracı kullandıkları esnada seyir halindeki (gezi- ci) radar, elektronik denetleme sistemleri veya fahri trafik müfettişi tarafından ceza düzenlenmesi hallerinde ve yahut valeye verilen ara- cın hatalı park edilmesi gibi durumlarda trafik cezasının araç tescil plakasına düzenlenmesi, Anayasa’da ve Türk Ceza Kanunu’nda be- lirtilen ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesinin ihlali hususunu gün- deme getirecektir. Öncelikle trafik cezalarının hukuki niteliğinin değerlendirilmesinin ardından, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi hakkında bilgi verilecek ve daha sonra sürücünün tespit edilemediği durumlar trafik cezalarının veriliş yöntemlerine göre incelenecektir. Bu çalışmayla araç sahiplerinin gerçekleştirmedikleri, bir başkasının trafik kurallarına aykırı fiilinden dolayı kusurlu sayılarak cezalandı- rılmalarının mümkün olup olmadığı değerlendirilecektir.
In order to protect the safety of life and property of vehicle driv- ers and pedestrians using the highways, various traffic fines are im- posed on those who do not comply with the traffic rules set in or - der to ensure traffic safety. In case of detection of traffic violations, in most cases, traffic penalty minutes are issued by law enforcement officers by stopping the vehicles and informing the drivers, while in some cases, since the driver of the vehicle cannot be identified, in accordance with Article 116 of the Highway Traffic Law No. 2918; a report is issued according to the registration plate of the vehicle. In cases where people other than the owner of the vehicle are fined by radar in cruise, electronic monitoring systems or honorary traffic inspectors while driving the vehicle, or in cases such as improper parking of the vehicle given to the valet, the issuance of the traffic fine on the registration plate of the vehicle will bring up the issue of violation of the principle of individuality of criminal responsibility stated in the Constitution and the Turkish Penal Code. First of all, after evaluating the legal nature of traffic fines, information will be given about the principle of the individuality of criminal respon - sibility, and then the cases where the driver cannot be identified will be examined according to the methods of issuing traffic fines. With this study, it will be evaluated whether it is possible for vehicle owners to be penalized by being deemed to be at fault for someone else’s act against traffic rules, which they did not perform.