Akademik Veri Yönetim Sistemi
XVI. ULUSAL RADYASYON ONKOLOJİSİ KONGRESİ, Girne, Kıbrıs (Kktc), 9 - 13 Nisan 2025, ss.82-83, (Tam Metin Bildiri)
Giriş: Gamma Knife radyocerrahisi, sellar, parasellar ve suprasellar
bölgelerdeki benign tümörlerin tedavisinde sıklıkla kullanılan
etkili bir yöntemdir (1-3). Hipokampüsün nörokognitif işlevlerdeki
kritik rolü göz önüne alındığında, radyocerrahinin bu bölgeye olan
etkilerini değerlendirmek önem arz etmektedir (4-6). Bu çalışmada,
Gamma Knife radyocerrahisi sırasında hipokampüs dozimetri parametrelerinin
nörokognitif işlevler üzerindeki etkileri ve optimal doz
sınırlarının belirlenmesi hedeflenmiştir.
Materyal ve Metod: Bu prospektif çalışmaya, Gamma Knife
radyocerrahisi uygulanmış sellar, parasellar ve suprasellar bölgedeki
benign tümör tanılı 41 hasta dahil edilmiştir. Tedavi öncesinde ve
sonrasında nörokognitif testler uygulanmış, hipokampüs dozimetri
parametreleri (D40, D100, Dmin, Dmax, Dmean) analiz edilmiştir.
Elde edilen veriler, nöropsikolojik test sonuçları ile ilişkilendirilerek
değerlendirildi. Demografik değişkenler ve hipokampüs hacimleri
gibi diğer faktörler de analize dahil edilmiştir.
Bulgular: Çalışmada hipokampüs dozimetri parametrelerinin
nörokognitif işlevlerde belirgin bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. D40
≤ 2.5 Gy, D100 ≤ 2.4 Gy, Dmin ≤ 0.7 Gy, Dmax ≤ 5.7 Gy ve
Dmean ≤ 2.4 Gy olarak belirlenen eşik değerlerin altında kalan
dozlarda nörokognitif performans korunmuştur. Ancak bu sınırların
aşılması, özellikle Hikaye Anlık Bellek (r = -0.26, p = 0.018)
ve Anlık Görsel Bellek (r = -0.23, p = 0.033) gibi kısa süreli bellek
testlerinde düşüşlere sebep olmuştur. Ayrıca, Dmean ve Dmax değerlerinin
gecikmeli bellek skorlarını olumsuz etkilediği görülmüştür.
Sol hipokampüs hacminin öğrenme ve bellek süreçlerini desteklediği
belirlenirken, daha genç yaş ve yüksek eğitim düzeyinin nörokognitif
performansı olumlu yönde etkilediği gözlenmiştir.
Sonuç: Gamma Knife radyocerrahisinin nörokognitif işlevler üzerindeki
etkileri, hipokampüsün korunması ve dozimetri analizlerinin
önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada belirlenen sıkı eşik değerler,
mevcut literatürde sunulan kısıtlamalara kıyasla nörokognitif
işlevlerin korunmasında daha etkili olabileceğini göstermiştir. Sellar,
parasellar ve suprasellar bölgelerdeki benign tümörlerin tedavisinde
hipokampüs korunmasının dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bulgular, nörokognitif işlevlerin korunmasına yönelik Gamma
Knife radyocerrahisi stratejilerinin geliştirilmesi ve mevcut kılavuzların
yeniden değerlendirilmesine katkı sağlamaktadır.