Akademik Veri Yönetim Sistemi
Kant ve Epistemoloji, Diyarbakır, Türkiye, 7 - 08 Mart 2024, ss.1, (Özet Bildiri)
Yayımlanmasının ardından Saf Aklın Eleştirisi’nin Prusya’da büyük etkisi olur. Öyle ki kısa bir süre sonra filozoflar Kantçı ve Kant karşıtı olarak öbeklenir. Kant karşıtlarının başında Johann Augustus Eberhard gelir. Eberhard, Halle Üniversitesi’nde Wolff kürsüsünün sahibi Leibniz-Wolff geleneğinden gelen bir filozof olarak 1788’de Philosophisches Magazin’i kurar. Philosophisches Magazin’in ilk sayısının yayımlanmasıyla birlikte Kant, Eberhard ve yandaşlar arasında uzun bir tartışma başlar. Kantçı cepheden ilk yanıt Reinhold’un Eberhard eleştirisi olur. Reinhold Philosophisches Magazin’in ilk sayısı hakkında bir değerlendirmeyi Allgemeine Literatur’da yayımlar. Reinhold’un eleştirisine Eberhard 1790 yılında yanıt verir. Eberhard’ın Kant’a yönelik savları temelde şöyledir: Saf Aklın Eleştirisi’nde doğru olan ne varsa bunları Leibniz çoktan söylemiştir ve Kant’ın bilginin görünüşlerle sınırlandırılması gibi Leibniz’den farklı söylediği her ne varsa yanlıştır! Böylece Eberhard, Leibnizci bir metafiziğin Humecu kuşkuculuğu üstesinden gelebileceğini öne sürerek Kantçı felsefenin “gereksiz” olduğunu öne sürer. Eberhard’ın Kant’a yönelik yazısı sonrasında Kant uzun süredir kendisini eleştirenlerle tartışmaya girmeme kararından vazgeçerek Eskisince Gereksiz Kılınan Her Hangi Bir Yeni Saf Aklın Eleştirisi’nin Keşfi Üstüne (Uber eine Entdeckung nach der alle neue Kritik der reinen Vernunft durch eine altere entbehrlich gemacht werden soll) makalesini yayımlar.
Çalışmamızda Kant’ın Eberhard eleştirisinin temel yönlerini serimleyeceğiz. Özellikle öne çıkaracağımız bağlam ise anılan metinde Kant’ın analitik ve sentetik yargılar arasındaki ayrımı Leibnizci metafizik karşısında yeni bir biçimde tanımlama girişimi olacak.