34. Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi, Antalya, Türkiye, 5 - 08 Kasım 2025, ss.5, (Tam Metin Bildiri)
Amaç: Bu çalışmanın amacı, subkondral bölgede küretaj sonrası eklem kıkırdağında hasara yol açan faktörleri araştırmaktır.
Yöntem: Yirmi altı erkek Yeni Zelanda beyaz tavşanı dört gruba ayrıldı. Grup A: subkondral bölge tedavisi (kontrol). Grup B: subkondral küretaj sonrası kemik çimentolama. Grup C: subkondral küretaj sonrası fenol uygulaması. Grup D: subkondral küretaj sonrası fenol ve kemik çimentolama. Her grupta aynı işlemi gören 13 diz vardı. Tavşanlar cerrahiden sonra 8 hafta izlendi. Lateral subkondral kemikte bir pencere açılarak kemik kürete edildi. Serum kıkırdak oligomatriks proteini (COMP) düzeyleri analiz edildi. Sekizinci haftada her iki dizde manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yapıldı. Eklem kıkırdağı bozulması OARSI kıkırdak derecelendirmesi ile değerlendirildi. Fibrilasyon indeksi ve kıkırdak kalınlığı histopatolojik olarak ölçüldü.
Bulgular: MRG’de lateral kondil kıkırdak kalınlığı, anterior, santral ve posterior bölgelerde medial kondile göre anlamlı derecede düşüktü. Kontrol grubunda femoral kondiller arasında anlamlı fark saptanmazken, diğer gruplarda fark anlamlıydı. Serum COMP düzeyleri 8. haftada yükselse de bu artış anlamlı değildi; gruplar arası fark işlem öncesinde (p = 0,507) ve sonrasında (p = 0,199) istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Lateral kondilde tüm gruplarda OARSI derece, evre ve toplam skorları medial kondile göre daha yüksekti (p < 0,001). Grup içi karşılaştırmalarda fenol, çimento ve fenol+çimento grupları arasında toplam OARSI skorları anlamlı farklılık gösterdi (p = 0,014; p = 0,019; p = 0,006). Lateral kondilde fibrilasyon indeksi daha yüksek ve kıkırdak kalınlığı daha düşüktü (p < 0,001).
Sonuç: Küretaj sonrası uygulanan adjuvan tedaviler, MRG ve histopatolojik ölçümlerle gösterildiği üzere subkondral bölgede kıkırdak hasarını artırmıştır. Fenol ve çimentonun birlikte uygulanması, ayrı ayrı uygulamalara kıyasla ek bir hasara yol açmamıştır. Subkondral kemik mikroçevresindeki değişiklikler, kıkırdak metabolizmasını etkileyerek osteoartrit ile ilişkili kıkırdak yıkımına katkıda bulunabilir.