Aşı Karşıtlığına İlişkin Bilimsel Yayınların Bibliyometrik Analizi
Akdeniz Tıp Dergisi, cilt.12, sa.1, ss.1-11, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 12 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.53394/akd.1736458
- Dergi Adı: Akdeniz Tıp Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1-11
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç Aşılama programları salgın hastalıkların kontrol altına alınmasında önemli bir role sahiptir. Ancak aşıların çocuk sağlığına yarardan çok zarar verdiği düşüncesi son yıllarda artış göstermiştir. Aşı karşıtı hareketler ise aşılama programlarını sekteye uğratmaktadır. Bu durum, aşıyla önlenebilir hastalıkların mortalite ve morbidite oranlarında artışa yol açtığı için küresel bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, aşı karşıtlığı üzerine yapılan araştırmaları analiz etmeyi, mevcut eğilimleri belirlemeyi ve daha fazla çalışma için potansiyel alanları vurgulamayı amaçlamaktadır. Yöntem Araştırmada aşı karşıtlığı ile ilgili bilimsel yayınları analiz etmek için bibliyometrik analiz yöntemi kullanılmıştır. Web of Science veri tabanında 04.02.2025 tarihine kadar üretilen tüm makalelerin bibliyometrik verileri esas alınmıştır. Araştırmanın analizi VOSviewer programı ve Microsoft Excel programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular Bu çalışma 1189 makale ile gerçekleştirilmiştir. Aşı karşıtlığı ile ilgili yayınlar 2011 yılından sonra her yıl artarak 2022 yılında zirveye ulaşmıştır. Ayrıca, 98 ülkeden 1796 kuruluş ve 4381 yazarın konuyla ilgili makale yayınladığı görülmüştür. Anahtar kelime analizinde en sık kullanılan kelimelerin iletişimle ilgili kelimeler, COVID-19 ve aşı karşıtlığı olduğu görülmektedir. Sonuç Araştırma, COVID-19 pandemisinin aşı karşıtı davranışlardaki artışta önemli bir neden olduğunu göstermektedir. Ayrıca, artan sosyal medya etkileşimi ve yanlış bilgilerin hızla yayılması aşı karşıtı davranışları etkileyerek aşılama oranlarında düşüşe neden olduğu görülmüştür.
Objective Vaccination programs play an important role in controlling potential epidemics. However, the belief that vaccines do more harm than good to children's health has recently increased. Anti-vaccination movements disrupt vaccination programs. This situation has emerged as a global public health problem, as it leads to increased mortality and morbidity rates of vaccine-preventable diseases. This study aims to analyze research on vaccine opposition, identify current trends, and highlight potential areas for further study. Methods In this study, the bibliometric analysis was used to analyze scientific publications on vaccine opposition. Bibliometric data of all articles published in the Web of Science database up to 04.02.2025 were used. The analysis was carried out using the VOSviewer and Microsoft Excel programs. Results The study included 1189 articles. Publications on vaccine opposition have increased annually since 2011, reaching a peak in 2022. In addition, articles on this topic were published by 1796 institutions and 4381 authors from 98 countries. Keyword analysis showed that the most frequently used terms were related to communication, COVID-19, and vaccine opposition. Conclusion The findings indicate that the COVID-19 pandemic was a major factor contributing to the increase in anti-vaccination behaviors. Moreover, increased social media interaction and the rapid spread of misinformation influenced anti-vaccination behaviors, leading to a decline in vaccination rates.