Hücre-dışı Fetal DNA‘dan Gerçek-zamanlı PZR ile Fetal Rhesus D Tespitinin Maliyet Değerlendirmesi


Creative Commons License

Sözer Tokdemir S.

Experimed, cilt.10, ss.124-127, 2020 (Hakemli Üniversite Dergisi)

Özet

Maternal plazmadan hücre-dışı fetal DNA'nın (hdfDNA) tespitinde

son yıllarda elde edilen başarılar, hamilelik süresince uygulanabilir,

invazif olmayan tarama ve tanı testlerini destekleyen temel tekniklerin

gelişmesine olanak sağlamıştır. Yakın zamanda yaptığımız bir

çalışmada, invazif işlem gerektirmeden gebelerden alınan periferik

kandan hücre-dışı DNA izole edilerek, gerçek zamanlı polimeraz

zincir reaksiyonu (PZR) yöntemiyle fetal Rhesus D (RhD) ve cinsiyet

belirlenmesi gerçekleştirilmiştir. Bu ve benzeri çalışmalar neticesinde,

kullanılan tekniğin fetal RhD tayininde yüksek doğruluk

oranlarına sahip olduğu ve tanı amaçlı kullanıma uygun olduğu

gösterilmiştir. Tanıda elde edilen bu başarı, özellikle RhD negatif (-)

gebelere uygulanan işlemleri en aza indirilerek tedavide yol göstericidir.

Bu bağlamda, sunduğumuz bu çalışmada Türkiye Cumhuriyeti,

Sosyal Güvenlik Kurumu, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT)

verileri referans alınarak, günümüzde RhD (-) gebelere uygulanan

ek izlem testlerin ve tedavinin oluşturduğu maliyet ile fetal RHD genotiplemesi

sonucu ortaya çıkan maliyetin kıyaslaması gerçekleştirilmiştir.

Ayrıca, böyle bir yaklaşımın hastalık tanı sürecine yapmış

olduğu destek değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, her RhD (-) gebe için, gerçek zamanlı PZR uygulanarak

fetal RHD genotiplesi ile hali hazırda kullanılan ek tetkik ve

tedaviler kıyaslandığında, 523,19 TL (3,5 kat) daha az maliyetli olduğu

gösterilmiştir. Bu testin, iş yoğunluğu, hastane maliyetleri ve

hastaya uygulanan gereksiz tedavilerin azalması yönünde yenilikçi

bir yöntem olduğu görülmektedir. Ayrıca, bu ve benzeri yaklaşımlar,

erken tedavinin başlatılması ve gereksiz müdahale ve maliyetten

kaçınılmasına olanak sağlayacaktır.