GÜMÜŞİ IHLAMUR’UN (Tilia tomentosa Moench) FENOLOJİSİ, ÇİÇEK ÖZELLİKLERİ VE YARARLANMA ESASLARI


EBCİN KORKUSUZ E. , Dirik H.

II. İnternational Non-Wood Forest Production Symposium, Türkiye, 1 - 04 September 2011, ss.201-208

  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.201-208

Özet

Odun dışı orman ürünleri orman kaynaklarının kullanımında önemli bir yere sahiptir. Türkiye’deki orman ekosistemleri gerek otsu ve odunsu tür çeşitliliği, gerekse hüküm süren ekolojik koşullar açısından zengin varyasyonlar sergilemekte ve odun dışı orman ürünleri açısından önemli bir potansiyel barındırmaktadır. Son yıllarda odun dışı orman ürünlerinin ekonomik değerlerinin artması ve plansız olarak hasat edilmesi, orman kaynaklarının envanteri ve kullanımının planlanmasında yeni yaklaşımları ön plana çıkarmaktadır. 

Odun dışı orman ürünlerinden biri de, geleneksel ve yaygın bir kullanımı olan Ihlamur çiçeğidir. Ihlamur türleri (Tilia sp.) dünya’da Avrupa ve Güneydoğu Asya’da, ülkemizde ise Marmara Bölgesi, Karadeniz Bölgesi, Amanos Dağları, Çanakkale ve Isparta yörelerinde yayılış göstermektedir. Ihlamur çiçeği, ülkemiz ormanlarında tedavi edici ve sakinleştirici özellikleri nedeniyle sürekli toplanmakla birlikte; ürün envanteri ve hasat tekniği konularında önemli eksikliklerin mevcudiyeti dikkati çekmektedir. Özellikle geleneksel hasat yöntemleri tahribatlara yol açan denetimsiz uygulamalarla kaynak kullanımı açısından rantabl olmaktan uzak bir görünüm arzetmektedir. Bu çalışmada ıhlamurun çiçeği bağlamında türler arası ve türler içi fenolojik varyasyonları ile çiçek oluşum ve hasat tekniği genel kapsamda ele alınmış, çiçeğinin ithalat ve ihracat potansiyeli vurgulanarak sürdürülebilir kullanım ve kaynak yönetimi açısından öneriler geliştirilmiştir.

 

Non-wood forest products have an important role among the utilization of forest resources. Forest ecosystems in Turkey exhibit rich varieties in terms of both the high diversity of herbaceous and woody species and the prevailing ecological conditions while inhabiting a significant potential of non-wood forest products. In recent years, the increase in the economic value of non-wood products and their unplanned harvesting have reinforced new approaches for keeping forest resources inventory and utilization planning. 

Linden flower, which has conventional and common usage, is one of the non-wood forest products. In the World, Linden tree species (Tilia sp.) are found in Europe and Southeast Asia, and as for Turkey, they are native in Marmara and Black Sea Regions, Amanos Mountains, around Çanakkale and Isparta areas. Although, Linden flowers are frequently harvested in the forests of Turkey due to their medicinal and soothing properties, there is a lack of regulative activities concerning product inventory and harvesting techniques. Particularly, conventional harvesting methods, which have harmful consequences due to uncontrolled harvesting, are no longer profitable (productive) in terms of resource management. In this study, Linden flower is investigated with regards to intraspecific and interspecific phenological variations, flower formation and harvesting techniques. Moreover, considering the export and import potential of Linden flower, recommendations about sustainable utilization and resource management are proposed.