Yenişehir Havzasının (Bursa) Neotektonik Özellikleri ve Jeolojik Gelişimi


YILMAZ M. , KORAL H.

İstanbul Üniv. Müh. Fak. Yerbilimleri Turk Psikoloji Dergisi, cilt.20, ss.21-32, 2007 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 20 Konu: 1
  • Basım Tarihi: 2007
  • Dergi Adı: İstanbul Üniv. Müh. Fak. Yerbilimleri Turk Psikoloji Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.21-32

Özet

Bu çalışmanın amacı, Kuzey Anadolu Fayı’nın (KAF) tartışmalı güney kolunun yer aldığı Marmara Bölgesi’nin güneydoğusunda ve Bursa ilinin kuzey doğusunda yer alan Yenişehir havzasının yapısal özelliklerini ve jeolojik gelişimini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda Yenişehir Havzası’nın batısındaki Seymen Köyü ile doğusundaki Ebeköyünü kapsayan alanın jeolojisi ve neotektonik özellikleri incelenmiştir. Bölgenin temel kayaçlarını Sakarya Kıta’sına ait Paleozoyik ve Mesozoyik yaşlı birimler oluşturur. Temel birimlerini, Orta-Üst Miyosen yaşlı Gemiciköy formasyonu, Pliyosen yaşlı Alaylı formasyonu ve Kuvaterner yaşlı alüvyon çökelleri uyumsuzlukla örtmektedir. Yenişehir Havzası batıdan yaklaşık K50ºD doğrultulu Seymen Fay Zonu, doğudan ise K65º-70ºD doğrultulu Kovanlık Fay Zonu ile sınırlanmaktadır. Çalışma alanındaki Pliyosen yaşlı çökeller bu iki fay zonundaki tektonizmadan etkilenmişler, alüvyonlar ise bu iki fay zonunun kontrolünde gelişmiştir. Bölgede meydana gelmiş tarihsel depremler, günümüzde de meydana gelen küçük-orta büyüklükteki depremlerin çözümleri ve fayların morfolojik izleri Seymen ve Kovanlık Faylarının aktif faylar olduklarını ve Kuzey Anadolu Fayı’nın bir parçası olarak değerlendirilebileceklerini göstermektedir. Üst Miyosen-Kuvaterner yaşlı çökellerin yer aldığı Yenişehir Havzası Geç Kuvaterner’den beri söz konusu aktif fayların kontrolünde gelişmiş bir çek-ayır havzası olarak yorumlanmıştır.

This study aims to discover the geological development of the Yenişehir Basin, located to the east of Bursa in the southeastern part of Marmara region. Therefore, we examined the geological and neotectonic features of the basin in the vicinity of Seymen Village located in the west of the basin and Ebeköy Village located in the east, where the North Antolian Fault (NAF) is considered to pass through. In the basin,  Paleozoic and Mesozoic units of the Sakarya continent constitute the basement rocks. They are overlain by the Gemiciköy Formation of Middle-Upper Miocene, the Alaylı Formation of Pliocene, and alluvial deposits of Quaternary. Yenişehir Basin is bordered in the west by the Seymen fault, which has a N50E orientation and in the east by the Kovanlık fault, which has a N65-70E orientation. The Pliocene aged deposits in the study area were affected by these two faults and the alluvium deposits developed within the control of these two faults. Historical earthquakes, the focal solutions of small-medium size earthquakes, morphological traces of the faults show that the Seymen and Kovanlık faults are active faults and they can be considered to be a part of the North Anatolian Fault. The Yenişehir Basin in which the Upper Miocene-Quaternary aged deposits are found can be interpreted as a pull-apart basin formed during the late Quaternary period.