Depremden Kaynaklanan Olaylar Bağlamında Taksirli Suçların İncelenme Şeması
Depreme Bağlı Olarak Ortaya Çıkan Hukuki Sorunlar ve Çözüm Önerileri, İzzet Özgenç, Editör, Tüba Basın Yayın, Ankara, ss.547-584, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Diğer
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Tüba Basın Yayın
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Sayfa Sayıları: ss.547-584
- Editörler: İzzet Özgenç, Editör
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada, depremden kaynaklanan bina çökmesi olayları bağlamında taksirli suçların incelenme şeması ele alınmaktadır. Çalışmada öncelikle ceza hukuku dogmatiği bağlamında suç inceleme sistematiğinin önemi, deprem kaynaklı olaylarda gündeme gelebilecek taksirli suçlar, depremde çöken binalar açısından sorumlu olabilecek kişiler, taksirli suçlarda icra ve ihmal ayrımı ortaya konulmuştur. Ardından suç öğretilerinin tarihsel gelişimi çerçevesinde taksirin suç inceleme sistematiği içerisindeki konumu incelenmiş ve taksirin hukuki esasına dair görüşlere değinilmiştir. Devamında 765 sayılı mülga TCK dönemi ile 5237 sayılı TCK sonrası dönemde taksir kavramındaki dönüşüm karşılaştırmalı olarak açıklanmıştır. Özellikle CMK m. 223 hükmü çerçevesinde kast ve taksirin kusurluluk alanından çıkarılarak suçun manevi unsuru kapsamında değerlendirilmesinin sonuçları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın esas bölümünde ise deprem kaynaklı olaylarda gündeme gelen taksirli icrai ve ihmali suçlar bakımından Alman ceza hukuku literatüründeki görüşler de dikkate alınarak ayrıntılı bir inceleme şeması önerilmiştir. Bu kapsamda objektif özen yükümlülüğünün ihlali, objektif ve sübjektif öngörülebilirlik, kaçınılabilirlik, izin verilen risk, güven ilkesi, objektif isnadiyet, yükümlülük ihlali bağlantısı ve riskin artırılması gibi kavramlar deprem davaları özelinde değerlendirilmiştir.
This study examines the analytical structure of negligent crimes in the context of building collapses caused by earthquakes. First, the study addresses the importance of the systematic structure of crime analysis within criminal law dogmatics, the negligent offenses that may arise from earthquake-related incidents, the individuals who may bear criminal responsibility for collapsed buildings, and the distinction between commissive and omissive conduct in negligent crimes. Subsequently, the position of negligence within the systematic structure of criminal offense theories is analyzed through the historical development of theories of crime, and the main approaches concerning the legal basis of negligence are discussed. The transformation of the concept of negligence from the period of the former Turkish Penal Code No. 765 to the current Turkish Penal Code No. 5237 is then comparatively examined. Particular emphasis is placed on the consequences of removing intent and negligence from the sphere of culpability and treating them as mental elements of the offense, especially in light of Article 223 of the Turkish Penal Procedure Code. In the main part of the study, a detailed analytical framework is proposed for negligent commissive and omissive offenses arising from earthquake-related incidents, taking into account the approaches developed in German penal law literature. Within this scope, concepts such as breach of the objective duty of care, objective and subjective foreseeability, avoidability, permitted risk, the principle of reliance, objective attribution, the nexus between breach of duty and result, and the theory of risk increase are evaluated specifically in relation to earthquake cases.