Düz Yazım, Nobel ve Çeviri: Annie Ernaux’nun Babamın Yeri’nin Türkçe Dijital Okur Söyleminde Alımlanması
Günce Filoloji Çalışmaları IV, Murat Gür, Editör, Günce Yayınları, İstanbul, ss.324-333, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Günce Yayınları
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Sayfa Sayıları: ss.324-333
- Editörler: Murat Gür, Editör
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, Annie Ernaux’nun La Place adlı eserinin Siren İdemen çevirisi Babamın Yeri’nin Türkçe dijital okur alımlamasını incelemektedir. Araştırmanın amacı, seçilen dijital platformlarda öne çıkan alımlama örüntülerini; özellikle Ernaux’nun écriture plate olarak adlandırılan yalın ve mesafeli anlatım biçimine yüklenen duygusal ve estetik değerleri, Nobel Edebiyat Ödülü’nün okur söylemindeki görünürlüğünü ve çeviri ile çevirmenin bu söylemdeki yerini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda 1000Kitap, Kitapyurdu ve Ekşi Sözlük’ten derlenen 271 yorum nitel içerik analiziyle incelenmiştir. Analiz sonucunda üslubun alımlanması (n=163), sınıf ve toplumsal konum (n=140), Nobel Edebiyat Ödülü’nün söylemsel görünürlüğü (n=72), duygusal ve estetik değerlendirme (n=60), aile belleği ve özdeşleşme (n=24) ve çeviri alımlaması (n=9) olmak üzere altı ana tema belirlenmiştir. Bulgular, Ernaux’nun yalın ve mesafeli anlatım biçiminin okurlar tarafından geniş ölçüde fark edilmesine karşın bu biçemsel özelliklere ortak bir duygusal veya estetik değer yüklenmediğini göstermektedir. Bazı okurlar anlatıyı duygusal yoğunluk veya psikolojik derinlik bakımından yetersiz bulurken, bazıları yalınlık ve mesafeyi etkileyicilik, dokunaklılık ve hakikilikle ilişkilendirmiştir. Nobel Edebiyat Ödülü yorumlarda belirgin bir görünürlüğe sahip olmakla birlikte açık bir okuma beklentisine sınırlı ölçüde dönüşmüş; çeviri ve çevirmen ise okur söyleminde oldukça düşük bir görünürlük göstermiştir. Jauss’un beklenti ufku ile Bourdieu’nün habitus, kültürel sermaye ve meşru dil kavramlarından yorumlayıcı düzeyde yararlanan çalışma, Babamın Yeri’nin Türkçe dijital alımlamasının beğenme-beğenmeme ikiliğine indirgenemeyen çok boyutlu bir yapı sergilediği sonucuna ulaşmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Annie Ernaux, Babamın Yeri, écriture plate, dijital okur alımlaması, Nobel Edebiyat Ödülü, çeviri alımlaması, beklenti ufku
This study examines the Turkish digital reader reception of Annie Ernaux’s La Place through Siren İdemen’s Turkish translation, Babamın Yeri. It aims to identify the major reception patterns emerging across selected digital platforms, with particular attention to the emotional and aesthetic values attributed to Ernaux’s plain and detached mode of writing, commonly referred to as écriture plate, the discursive visibility of the Nobel Prize in Literature, and the visibility of translation and the translator in reader discourse. A corpus of 271 comments collected from 1000Kitap, Kitapyurdu, and Ekşi Sözlük was analysed using qualitative content analysis. Six main themes were identified: reception of style (n=163), class and social position (n=140), discursive visibility of the Nobel Prize in Literature (n=72), emotional and aesthetic evaluation (n=60), family memory and identification (n=24), and translation reception (n=9). The findings indicate that although Ernaux’s plain and detached narrative style is widely recognised by readers, these stylistic features do not generate a uniform emotional or aesthetic evaluation. Some readers regard the narrative as lacking emotional intensity or psychological depth, whereas others associate its plainness and distance with effectiveness, poignancy, and authenticity. Although the Nobel Prize in Literature is highly visible in reader discourse, it is only rarely linked to an explicitly stated reading expectation. Translation and the translator, by contrast, display very limited discursive visibility. Drawing interpretively on Jauss’s horizon of expectations and Bourdieu’s concepts of habitus, cultural capital, and legitimate language, the study concludes that the Turkish digital reception of Babamın Yeri constitutes a multidimensional process that cannot be reduced to a simple opposition between liking and disliking.
Keywords: Annie Ernaux, Babamın Yeri, écriture plate, digital reader reception, Nobel Prize in Literature, translation reception, horizon of expectations