Dramatik Yapının Analizinde Freytag Tekniğinin Kullanımı

Creative Commons License

Karabulut T.

TİYATRO ARAŞTIRMALARI DERGİSİ, sa.39, ss.37-55, 2015 (Hakemli Dergi)

Özet

Dramatik yapının analizinde ileri sürülmüş pek çok görüş içinde Gustav Freytag’ın 1863’te ortaya koyduğu teknik bugün hâlâ oyun yazımı ve incelemelerinde kullanılan bir yöntemdir. Freytag, bu tekniği Antik Yunan ve Shakespeare tragedyalarını, Klasik ve Romantik dönem Alman oyunlarını inceleyerek geliştirmiştir. Temelde Aristotelesçi bir bakışı yansıtan Freytag tekniği, dramatik yapıyı beş bölüm ve üç kriz anı üzerinden yapılandırır. Freytag piramidi olarak da adlandırılan bu yapı “giriş, yükselen eylem, doruk noktası, düşen eylem ve sonuç” bölümlerinden oluşur. Ayrıca bu bölümlerin arasına yerleştirilen “kışkırtıcı etki, trajik etki ve belirsizlik etkisi” olarak adlandırılan üç kriz anı mevcuttur. Çalışmamızın içeriğini, bu bölümlerin ayrıntılı incelemesi ve kimi örneklerle desteklenmesi oluşturmaktadır. Freytag tekniğine yönelik bazı eleştiriler ise, çalışmamızın son bölümünde yer almaktadır.

Among many opinions regarding the analysis of dramatic structure, the technique offered by Gustav Freytag in 1863 is still a valid method used in playwriting and play reviews. Freytag had developed this technique by reviewing Ancient Greek and Shakespearean tragedies, as well as German plays from Classical and Romantic period. The Freytag technique, which fundamentally reflects an Aristotelian perspective, builds the dramatic structure on five parts and three crisis situations. This structure, which is known as “Freytag Pyramid”, consists of three parts called “exposition, rising action, climax, falling action and catastrophe.” Furthermore, there are three crisis situations placed among these parts which are called “inciting force, tragic force and moment of final suspense”. The content of our study includes extensive analysis of these parts and corroboration of them with relevant examples. Certain critiques regarding the Freytag technique are stated in the last section of the study.