SERBEST FLEP REKONSTRÜKSİYONLARINDA TEK VE ÇİFT VEN ANASTOMOZUNUN KLİNİK SONUÇLARA ETKİSİ
11. ULUSAL REKONSTRÜKTİF MİKROCERRAHİ KONGRESİ/ 4. ULUSAL ACİL EL CERRAHİSİ VE MİKROCERRAHİ KONGRESİ, Muğla, Türkiye, 6 - 09 Mayıs 2026, sa.35, ss.36-37, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Muğla
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.36-37
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Giriş: Serbest flep rekonstrüksiyonlarında venöz yetmezlik, flep başarısızlığının en önemli nedenlerinden biridir. Venöz drenajı artırmak amacıyla çift ven anastomozu uygulanabilmekte olup iki ven anastomozunun tek vene üstünlüğü konusunda literatürde görüş birliği bulunmamaktadır. Mevcut çalışmaların çoğu ven anastomozu sayısını cerrahi bir tercih olarak ele almakta; defekt etyolojisi, defekt lokalizasyonu ve alıcı saha damar kalitesi gibi klinik değişkenleri yeterince dikkate almamaktadır. Oysa özellikle travma ve radyoterapi öyküsü bulunan hastalarda alıcı venlerin sayısı, kalitesi ikinci bir ven anastomozunu mümkün kılamamaktadır. Bu çalışmanın amacı, serbest flep rekonstrüksiyonlarında tek ve çift ven anastomozu uygulanan olguları karşılaştırmak; ven anastomozu sayısının etyoloji, defekt lokalizasyonu ve RT öyküsü ile ilişkisini değerlendirmektir. Yöntem: 2022–2025 yılları arasında kliniğimizde serbest flep rekonstrüksiyonu uygulanan hastalar retrospektif olarak incelenmiştir. Hastalar, ven anastomozu sayısına göre tek ven ve çift ven anastomozu yapılanlar olarak iki gruba ayrılmıştır. Demografik veriler, klinik özellikler (sigara kullanımı, ek hastalık), defekt etyolojisi, defekt lokalizasyonu ve RT öyküsü kaydedilmiştir. Rekonstrüksiyonda kullanılan flepler anatomik özelliklerine göre Muskulokutan (Latissimus Dorsi ve Gracilis), Fasyokutan (ALT, radial ön kol, SCİP, PAP ve VLNT) ve Osteokutan (Fibula) olarak gruplandırılmıştır. Venöz ve arteriyel komplikasyonlar ile parsiyel ve total nekroz değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde Ki-kare ve Fisher Exact testleri kullanılmış, p<0,05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Analize dahil edilen 89 hastanın 29’unda (%32,6) tek ven, 60’ında (%67,4) çift ven anastomozu uygulanmıştır. Tek ven ve çift ven anastomozu uygulanan gruplar arasında parsiyel ve total flep nekrozu oranları açısından belirgin bir fark izlenmemiştir. Onkolojik olgularda tek ven anastomozu oranı %44,4 iken, travma etyolojili olgularda çift ven anastomozu baskın bulunmuştur (%80). Alt ekstremite defektlerinde tek ve çift ven anastomozu oranları birbirine yakın bulunmuştur (%48,1 ve %51,9). Üst ekstremite defektleri ve lenfödem olgularında çift ven anastomozu belirgin olarak baskındır. RT öyküsü bulunan hastaların %66,7’sinde tek ven anastomozu uygulanırken, RT öyküsü olmayan hastalarda çift ven anastomozu %77,3 oranında tercih edilmiştir (p<0,001). Alt grup analizlerinde, RT öyküsü bulunan alt ekstremite defektlerinin tamamında (%100) tek ven anastomozu uygulanmış; RT öyküsü bulunan baş-boyun defektlerinde ise tek ven anastomozu oranı %66,7 olarak saptanmıştır. Tartışma: Bu çalışmanın temel bulgusu, serbest flep ile rekonstrüksiyonlarda tek ven anastomozunun çoğu zaman cerrahi bir tercih olmayıp defekt etyolojisi, lokalizasyonu ve alıcı saha damar kalitesi tarafından belirlenen teknik bir zorunluluk olduğudur. Özellikle RT öyküsü bulunan hastalarda alıcı venlerin fibrotik ve frajil yapıda olması ikinci güvenli ven anastomozunu sıklıkla mümkün kılmamaktadır. Radyoterapi öyküsü bulunan alt ekstremite ve baş-boyun defektlerinde tek ven anastomozunun baskın olması bu durumu desteklemektedir. LD ve DİEP fleplerinde tek dominant venöz drenaj bulunmakla birlikte, klinik gereklilik halinde ek venöz drenaj seçenekleriyle DİEP fleplerinde yüzeyel venöz sistem, LD fleplerde Torakodorsal venin Serratus Anterior kasına giden dalının kullunılmasıyla çift ven anastomozu uygulanabilmektedir. Serbest Fibula flebi kullanılan olgularda ise kemik iliğinden kaynaklanan fizyolojik sızıntının venöz drenaja katkı sağlayabileceği ve bu nedenle bazı hastalarda tek ven anastomozunun yeterli olabileceği düşünülmektedir. Sonuç: Serbest flep rekonstrüksiyonlarında ven anastomozu sayısı, cerrahın tercihinden ziyade defekt özellikleri ve alıcı saha damar kalitesi tarafından belirlenmektedir. Özellikle RT öyküsü bulunan başboyun ve alt ekstremite rekonstrüksiyonlarında tek ven anastomozu sıklıkla teknik bir zorunluluk haline gelmektedir. Cerrahi yaklaşımın bireyselleştirilmesi flep güvenliği açısından önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Çift ven anastomozu, Mikrocerrahi, Serbest flep, Tek ven anastomozu, Ven anastomozu
Introduction: Venous insufficiency is one of the most important causes of flap failure in free flap reconstructions. Double vein anastomosis can be performed to increase venous drainage, but there is no consensus in the literature regarding the superiority of double vein anastomosis over single vein anastomosis. Most current studies consider the number of venous anastomoses as a surgical preference; they do not adequately consider clinical variables such as defect etiology, defect localization, and recipient site vessel quality. However, especially in patients with a history of trauma and radiotherapy, the number and quality of recipient veins may not allow for a second venous anastomosis. The aim of this study is to compare cases that underwent single and double venous anastomosis in free flap reconstructions; and to evaluate the relationship between the number of venous anastomoses, etiology, defect localization, and radiotherapy history. Method: Patients who underwent free flap reconstruction in our clinic between 2022 and 2025 were retrospectively reviewed. Patients were divided into two groups based on the number of venous anastomoses: those undergoing single vein anastomosis and those undergoing double vein anastomosis. Demographic data, clinical characteristics (smoking, comorbidities), defect etiology, defect localization, and radiotherapy history were recorded. The flaps used in reconstruction were grouped according to their anatomical characteristics as Musculocutaneous (Latissimus Dorsi and Gracilis), Fasciocutaneous (ALT, radial forearm, SCIP, PAP, and VLNT), and Osteocutaneous (Fibula). Venous and arterial complications, as well as partial and total necrosis, were evaluated. Chi-square and Fisher Exact tests were used for statistical analysis, and a p-value < 0.05 was considered significant. Results: Of the 89 patients included in the analysis, 29 (32.6%) underwent single vein anastomosis and 60 (67.4%) underwent double vein anastomosis. No significant difference was observed in the rates of partial and total flap necrosis between the groups that underwent single and double vein anastomosis. Single vein anastomosis was prevalent in 44.4% of oncological cases, while double vein anastomosis was dominant in cases with traumatic etiology (80%). In lower extremity defects, the rates of single and double vein anastomosis were similar (48.1% and 51.9%). Double vein anastomosis was significantly more prevalent in upper extremity defects and lymphedema cases. Single vein anastomosis was performed in 66.7% of patients with a history of radiotherapy (RT), while double vein anastomosis was preferred in 77.3% of patients without a history of RT (p<0.001). In subgroup analyses, single vein anastomosis was performed in all (100%) of lower extremity defects with a history of RT; in head and neck defects with a history of RT, the rate of single vein anastomosis was found to be 66.7%. Discussion: The main finding of this study is that in reconstructions with free flaps, single vein anastomosis is often not a surgical preference but a technical necessity determined by the etiology and localization of the defect and the quality of the recipient site vessels. Especially in patients with a history of radiotherapy, the fibrotic and fragile nature of the recipient veins often makes a second, safe vein anastomosis impossible. The predominance of single vein anastomosis in lower extremity and head-neck defects with a history of radiotherapy supports this. While there is a single dominant venous drainage in LD and DIEP flaps, double vein anastomosis can be performed in DIEP flaps using the superficial venous system and in LD flaps using the branch of the thoracodorsal vein going to the serratus anterior muscle, with additional venous drainage options if clinically necessary. In cases using a free fibula flap, it is thought that physiological leakage from the bone marrow may contribute to venous drainage, and therefore, single vein anastomosis may be sufficient in some patients. Conclusion: In free flap reconstructions, the number of venous anastomoses is determined by defect characteristics and recipient site vascular quality rather than surgeon preference. Single venous anastomosis frequently becomes a technical necessity, particularly in head and neck and lower extremity reconstructions with a history of radiotherapy. Individualizing the surgical approach is crucial for flap safety. Keywords: Double venous anastomosis, Microsurgery, Free flap, Single venous anastomosis, Venous anastomosis