THE DEBATES ON THE EURASIAN ECONOMIC UNION IN UZBEKISTAN


Duran H. , Yılmaz K. K.

Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, vol.5, no.9, pp.35-48, 2020 (Refereed Journals of Other Institutions)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 5 Issue: 9
  • Publication Date: 2020
  • Title of Journal : Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi
  • Page Numbers: pp.35-48

Abstract

Following the launch of the idea of establishing the Eurasian Union on the basis of a single Economic Area and common defence policy by Nazarbayev firstly during his 1994 visit to Russia, the Eurasian Economic Union (EAEU) emerged on 1 January 2015 as a result of such arrangements as the, Eurasian Economic Community, Customs Union Agreement former membersCommon Economic Area Agreement. Decisions are largely taken unanimously in the EAEU, which has been criticized as Russia's resurrection of the USSR. For this reason, those who are in favour of joining the EAEU emphasise that the focus should be on economic gains and argue that the union has no hegomanic structure. Recently, EAEU has been developing its field of activity through agreements with countries such as Singapore, Iran, and Serbia. Uzbekistan’s participation to the Union has become even more important given that the countries (former members) such as Ukraine, Georgia and Tajikistan, do not join the Union. Uzbekistan did not join the EAEU during Karimov's period, considering that it would jeopardize national sovereignty. Kerimov expressed his preference by saying that there would be no political independence without economic independence. Mirziyoyev, who took over the post-Kerimov administration in Uzbekistan, initiated studies on the advantages and disadvantages of cooperation and integration institutions, such as the WTO and the EAEU respectively. The issue of Uzbekistan's participation to the EUEU was ordinary until the visit of the Russian Parliament's Council Chairman Valentina Matviyenko to Uzbekistan in October 2019. The debate has increased after this visit. Although economists appear to be predominantly in favour of joining, it is difficult to say that a consensus has been formed yet. Although it is not expected that Uzbekistan will make a decision to join the EAEU in the near future, it may be possible fort his country to enter into a trade agreement with the EAEU or request to join as an observing country. It is always possible that Mirziyoyev, who is in the position to make the final decision on joining EAEU and does not need any consensus on this issue, will take a surprise decision to join EAEU. 

İlk olarak Nazarbayev’in, 1994 Rusya ziyaretinde Avrasya Birliği'ni tek bir ekonomik alan ve ortak savunma politikası temelinde kurma fikrini ileri sürmesinden sonra Gümrük Birliği Anlaşması, Avrasya Ekonomik Topluluğu, Gümrük Birliği, Ortak Ekonomik Alan Anlaşması gibi yapılanmalar sonucu 1 Ocak 2015 yılında Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ortaya çıkmıştır. Rusya’nın SSCB’yi yeniden diriltmesi olarak eleştirilen AEB’de kararlar büyük oranda oy birliği alınmaktadır. Bu sebeple AEB’ye katılma taraftarı olanlar ekonomik kazançlara odaklanılmasını gerektiğini vurgularak birliğin hegomanik bir yapısının olmadığını ileri sürmektedir. AEB son dönemde Singapur, İran, Sırbıstan gibi ülkelerle yaptığı anlaşmalarla etkinlik alanını geliştirmektedir. Ukrayna, Gürcistan ve Tacikistan gibi birliğin daha önceki yapılanmalarında yer alan ülkelerin birliğe katılmaması, Özbekistan’ın birliğe katılması daha da önemli hale gelmiştir. Özbekistan, Kerimov zamanında ulusal egemenliği tehlikeye sokacağı gerekcesiyle AEB’ye katılmamıştır. Kerimov, ekonomik bağımsızlık olmadan siyasi bağımsızlık olmaz diyerek tercihini ortaya koymuştur. Özbekistan’da Kerimov sonrası yönetimi devir alan Mirziyoyev ise, DTÖ ve AEB gibi entegrasyon kuruluşlarının avantaj ve dezavantajları konusunda çalışmalar başlatmıştır. Özbekistan’ın AEB’ye katılımı konusu, Ekim 2019’da Rus Parlamentosunu Konsey Başkanı Valentina Matviyenko’nun Özbekistan ziyaretine kadar olağan bir şekilde yürürken Matviyenko’nun ziyareti sonrası tartışmaların artmıştır. Ekonomistlerin ağırlıklı olarak katılma taraftarı olduğu görülse de tartışmaların bir fikir birliği oluşturduğunu söylemek zordur. Çok yakın bir tarihte Özbekistan’ın AEB’ye katılım kararı alacağını beklenmemekle birlikte AEB ile ticaret anlaşması yapması veya gözlemci ülke olarak katılma talebinde bulunması söz konusu olabilir. AEB’ye katılım konusunda nihai kararı verecek olan ve bu konuda herhangi bir fikir birliğinin oluşmasına ihtiyacı olmayan Mirziyoyev’in sürpriz bir şekilde AEB’ye katılma kararı alması da her zaman ihtimal dâhilindedir.