Development Cooperation and EU Foreign Aid: A Sectoral Analysis on Turkey


Karagöz Özenç F., Deniz Karakoyun H.

FISCAOECONOMIA, vol.7, pp.581-613, 2023 (Peer-Reviewed Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 7
  • Publication Date: 2023
  • Doi Number: 10.25295/fsecon.1349714
  • Journal Name: FISCAOECONOMIA
  • Journal Indexes: Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Page Numbers: pp.581-613
  • Istanbul University Affiliated: Yes

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) ile bütünleşmesi sürecinde AB kurumları yardımlarının rolüne odaklanmaktadır. AB’nin ortak pazarını Doğu Avrupa ve Akdeniz ülkelerine doğru genişletme çabası, Türkiye’ye AB adaylığının çok öncesinden itibaren yönlenmekte olan resmi kalkınma yardımlarının (RKY) temelinde yer almaktadır. Bununla birlikte her bir dönemin özgül koşulları dış yardımın dağıtım amaçlarını, niteliğini ve sektörel kompozisyonunu belirlemektedir. 1963 yılında mali protokoller çerçevesinde aktarılan yardım fonları 1999’da tam adaylığın elde edilmesinden sonra Katılım Öncesi Aracı çerçevesinde yönlendirilmiştir. Bu çalışmada, ilk olarak gerek AB’nin bir donör ülke olarak Türkiye’nin dış yardım kaynakları arasındaki göreli önemi, gerekse Türkiye’nin AB yardımı alan ülkeler arasındaki yeri ve önemi tartışılmaktadır. Ayrıca AB’nin Türkiye’ye yönlendirdiği yardımlar, tarihsel bir perspektifle ele alınıp, yardımın sektörel kompozisyonunda zaman içerisinde ortaya çıkan değişimler, OECD Kalkınma Yardımları komitesi veritabanı, Avrupa Komisyonu ve Türkiye’deki ilgili bakanlıkların raporları ve Avrupa Yatırım Bankası verileri kullanılarak tespit edilmektedir. Buna göre, AB kurumları yardımlarının dağıtım amaçlarında bir ihracat pazarı olarak Türkiye’ye erişim sağlama amacının yanında özellikle AB adaylığı ile birlikte bölgesel entegrasyon sürecine dahil olunması neticesinde bölgesel kalkınma ve bölgesel eşitsizliklerin giderilmesi ve AB değerleri çerçevesinde hukukun üstünlüğü, demokrasi ve insan hakları temelinde uyumun sağlanması öne çıkmaktadır.