FİNANSAL GÖSTERGELERİN KURUMSAL ZİHİNSEL MUHASEBE YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ VE YENİ BİR İNDEKS ÖNERİSİ: ASELSAN ÖRNEĞİ
Journal of International Applied Economics and Administration Research, cilt.6, sa.2, ss.233-240, 2025 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 6 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2025
- Dergi Adı: Journal of International Applied Economics and Administration Research
- Sayfa Sayıları: ss.233-240
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada, genellikle bireyler ve tüketiciler düzeyinde incelenen zihinsel muhasebe kavramı kurumsal düzeyde ele alınmakta ve finansal göstergeler ile ilk kez ölçülmektedir. Böylece zihinsel hesapların, yatırım ve risk yönetimine kurumsal ölçekte nasıl yansıdığı somut bir şekilde görülebilmektedir. Uygulamada ASELSAN’ın 2018-2024 dönemine ait net satış, net kâr, Ar-Ge harcaması ve borç/özsermaye oranı değişkenlerinden hareketle kâr marjı, Ar-Ge yoğunluğu ve Ar-Ge verimliliği oranları hesaplanmıştır. Zihinsel muhasebe davranışını finansal düzeyde ölçmek amacıyla literatürde ilk kez Zihinsel Bütçeleme Endeksi (MBI) geliştirilmiştir. MBI, yatırım eğilimi ve riskten kaçınma davranışını birleştirerek zihinsel hesapların kurumsal finansal stratejilerdeki rolünü sayısal olarak ortaya koymaktadır. Sonuçlar, ASELSAN’ın 2018-2024 dönemi, MBI değerlerinin zamanla yükselerek dengelendiğini yani temkinli ama yenilikçi bir strateji izlediğini göstermiştir. Ayrıca çalışmada zihinsel muhasebenin dört temel unsurunun (kategorileştirme, çerçeveleme, zaman ayrımı, bütçeleme-takip) kurumsal karar alma süreçlerinde güçlü biçimde yer aldığı görülmektedir. Bu çalışma, zihinsel muhasebeyi finansal göstergeler aracılığıyla kurumsal düzeyde ilk kez ölçerek literatüre özgün bir katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Zihinsel Muhasebe, Finansal Oranlar.