Acemhöyük Fayans ve Frit Eserleri Üzerine Arkeolojik ve Arkeometrik Değerlendirmeler


Creative Commons License

Dardeniz Arıkan G. , Öztan A.

Belleten, cilt.84, sa.301, ss.837-886, 2020 (AHCI İndekslerine Giren Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 84 Konu: 301
  • Basım Tarihi: 2020
  • Doi Numarası: 10.37879/belleten.2020.837
  • Dergi Adı: Belleten
  • Sayfa Sayıları: ss.837-886

Özet

Bu makalede Acemhöyük’te bulunmuş Eski Tunç Çağı ve Asur Ticaret Kolonileri Çağı’na tarihlenen fayans ve frit buluntular ele alınmıştır. Anadolu ve yakın komşularındaki benzerleri ile arkeolojik olarak karşılaştırılan eserlerin, kimyasal içerikleri ve renklendirici kullanımları taşınabilir X-ışını floresansı (p-XRF) yöntemiyle tespit edilmiştir. Bu analizler, Acemhöyük’te bulunmuş vitrifiye mallarının renklendirilmesinde mavi renk için bakır, siyah renk için ise manganez kullanıldığını ortaya koymuştur. Buluntuların elementel analiz sonuçları, Acemhöyük’te vitrifiye objelerin en az iki farklı üretim merkezinden geldiğine işaret etmektedir. Arkeolojik ve arkeometrik verilerin beraber değerlendirilmesi ile ortaya konan veriler, MÖ İkinci Binyıl’ın erken dönemlerinde vitrifiye malzemeler için Anadolu’da bir üretim atölyesinin varlığı ihtimalini güçlendirmektedir. 

This study investigates the faience and frit artefacts of Acemhöyük (Aksaray, Turkey) dated to the Early Bronze Age and Assyrian Trading Colonies Period, when vitreous materials were among the rare materials within Anatolia and its neighbouring regions. The chemical compositions and use of colourants are determined with the aid of portable X-ray fluorescence (p-XRF). Archaeometric analysis demonstrates the use of copper and manganese for blue and black colours, respectively. The results of the elemental analysis suggest at least two different workshops for the Acemhöyük vitreous materials. The archaeological and archaeometric data strongly support the existence of an Anatolian workshop for vitreous materials in the early Second Millennium BC.