KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE TEBERRÜK KAVRAMI


Aydın D.

Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, vol.6, no.3, pp.290-300, 2020 (Peer-Reviewed Journal)

Abstract

The noun “teberrük” and the verb “teberrüken” appears in the term of “luck, abundance, blessing” especially in the commentary and traditional books which are about the Prophet Muhammad and his belongings. Items which believed by everyone to bring luck, blessings are also added during in the period of companions and in the period of companions’s followers. These items are being covered as “relics of holy”. In the time, tradition custom was being spread in among the muslims who wants to benefit from intangible value of those items. The social life, as a reflection of the traditions, came from the noun “teberrük” and it reflected in literary works, later it appears in the present. At first, the noun “teberrük” was examined in Islamic books, works, but it has never been examined in the classical Turkish poetry. In this work, we aimed at the meaning of the noun “teberrük”, and how it was been using in the classical Turkish literature with the examples which are verses from various Diwans.

Teberrük kelimesi ve teberrüken fiili bilhassa Hz. Muhammed ve ona ait eşyalar için tefsir ve hadis kitaplarında ‘’uğur, bereket sayma’’ anlamında karşımıza çıkmaktadır. Sahabe ve tabiîn döneminde teberrük addedilen eşyalara zaman içerisinde diğer peygamberlerin ve sahabeden ileri gelenlerin de eşyaları eklenmiştir. Bu eşyalar günümüzde ‘’emânât-ı mukaddese’’ adı altında muhafaza edilmektedir. Mukaddes emanetlerin manevî kıymetinden nasiplenmek isteyen Müslümanlar arasında zaman içerisinde teberrük ‘adeti oluşmuştur. Teberrük kavramı ve ona binâen oluşan ‘âdet sosyal yaşamın bir tezahürü olan edebî eserlere de yansıyarak günümüze kadar gelmiştir. Daha önce İslamî ilimlerce incelenen teberrük kavramının klasik edebiyat içerisindeki yeri incelenmemiştir. Çalışmamızda önce teberrük kavramının anlamı ve muhtevasına değinilecek, ardından kelimenin klasik Türk şiirinde hangi anlamlarda kullanıldığı, beyitlerden örnekler verilerek gösterilmeye çalışılacaktır.