Finansal Kurumlarda Sahte Faturaya Dayalı Kredi Suistimalleri: Hukuki Boyut, Tespit Yöntemleri ve Teknoloji Odaklı Çözüm Önerileri

SALDANLI A., YAZGAN K. F.

Vergi Sorunları Dergisi, cilt.49, sa.454, ss.49-65, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 49 Sayı: 454
  • Basım Tarihi: 2026
  • Dergi Adı: Vergi Sorunları Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.49-65
  • İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki finansal kurumlar aracılığı ile sahte faturaya dayalı kredi suistimallerinin, Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Türk Ceza Kanunu (TCK) ekseninde hukuki boyutlarıyla analiz edilerek; 1 Ekim 2025’te Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı (VDK) tarafından yürürlüğe konulan sahte fatura denetimleri ile ilgili algı ve uygulama değişikliğinin operasyonel etkilerini değerlendirmek ve oluşması muhtemel kredi suistimallerine karşı teknoloji odaklı bütünleşik bir risk yönetim modeli önermektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak; mevcut yasal düzenlemeler, uluslararası kurumların raporları ve finansal sahtekarlığın tespiti üzerine yapılmış akademik literatür incelenmiştir. Elde edilen bulgular, sahte fatura eyleminin vergi suçu ve nitelikli dolandırıcılık olarak mevcut olan çift yönlü hukuki yapısının finansal kurumlar içinde birden fazla boyuta sahip riskler barındırdığını göstermektedir. Çalışmada ayrıca, yapay zekâ ve makine öğrenmesi tabanlı olarak gerçekleştirilecek analizler ile olası olağandışı durumların tespit edilmesinin organize suç yapılarının ortaya çıkarılmasında ve mükerrer fatura ile sağlanan finansmanın önlenmesinde büyük bir potansiyele sahip olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, sahte faturaya dayalı kredi suistimalleriyle en etkin mücadele yöntemi olarak kurumlar arası sağlıklı ve hızlı veri paylaşımının temelinde teknolojik inovasyon ve proaktif risk yönetimi ilkeleri bağlamında, çok boyutlu ve sistematik bir yaklaşımın gerekliliği vurgulanmıştır.
The purpose of this study is to analyze the legal dimensions of credit fraud based on fake invoices through financial institutions in Turkey, within the framework of the Tax Procedure Law (VUK) and the Turkish Penal Code (TCK); to assess the operational effects of the change in perception and practice regarding fake invoice audits, which were put into effect on October 1, 2025, by the Tax Audit Board (VDK) of the Ministry of Treasury and Finance of the Republic of Turkey, and to propose a technology-focused integrated risk management model to combat this type of crime. Using a qualitative research design, the study examined existing legal regulations, reports from international institutions, and academic literature on the detection of financial fraud. The findings reveal that the dual legal structure of fake invoicing as both a tax crime and aggravated fraud poses complex risks within financial institutions. Furthermore, it was determined that detecting unusual situations through artificial intelligence and machine learning has great potential to expose organized crime structures and prevent financing through duplicate invoices. Consequently, it has been assessed that the most effective method of combating credit fraud through fake invoices requires a multidimensional, systematic approach, grounded in technological innovation and proactive risk management principles, and centered on healthy, rapid data sharing between institutions.