Uyuşturucuyla Mücadelede Bir Yöntem Olarak Uyuşturucu Madde Kullanımını Yasallaştırma Yaklaşımı


Baytaz A. B.

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ SEMPOZYUMLARI DİZİSİ – III: UYUŞTURUCU MADDE SEMPOZYUMU, Mahmut Koca,Erkam Yılmaz, Editör, Legal Yayınları, İstanbul, ss.225-251, 2024

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Diğer
  • Basım Tarihi: 2024
  • Yayınevi: Legal Yayınları
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Sayfa Sayıları: ss.225-251
  • Editörler: Mahmut Koca,Erkam Yılmaz, Editör
  • İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bireysel ve toplumsal sağlık bakımından yıkıcı sonuçlar doğuran uyuşturucu ve uyarıcı maddelerle mücadele büyük önem taşımaktadır. Uyuşturucuyla küresel ölçekte mücadele edilmekle birlikte devletlerin benimsediği mücadele yöntemleri farklılık gösterebilmektedir. Günümüzde devletlerin uyuşturucu maddeyle mücadele politikaları üç temel eğilime dayanmaktadır: yasaklama, suç olmaktan çıkarma ve yasallaştırma. Uyuşturucu madde kullanımının yasaklanması, suç olmaktan çıkarılması veya yasallaştırılması yönündeki tercihler, ülkelerin benimsediği suç politikasına göre değişmektedir.

Dünya genelinde ağırlıklı olarak benimsenen görüş, uyuşturucu madde kullanımının suç sayılması ve bu fiili işleyen kişiler hakkında cezai yaptırım uygulanması gerektiğini savunmaktadır. Geleneksel görüş olarak da adlandırılan bu yaklaşım, uzun yıllardır dünya genelinde etkisini sürdürmektedir.

Bununla birlikte, son dönemde uyuşturucu madde kullanımına ilişkin yalnızca cezalandırmaya dayanan geleneksel yaklaşımdan uzaklaşıldığı; suç olmaktan çıkarma ve yasallaştırma eğilimlerinin giderek daha fazla gündeme geldiği görülmektedir. Ancak bu eğilimlerin son derece tartışmalı olduğu da belirtilmelidir. Bu tartışmada bir grup yazar, uyuşturucu kullanımını suç sayan geleneksel yaklaşımın güncelliğini yitirdiğini ve uyuşturucuyla mücadelede yetersiz kaldığını ileri sürerek madde kullanımının suç olmaktan çıkarılmasını veya yasallaştırılmasını savunmaktadır. Diğer grup yazarlar ise bu yönde atılacak adımların toplumsal, sağlık ve güvenlik sorunlarına yol açabileceğinden endişe etmekte; uyuşturucuyla mücadelenin ceza hukuku yaptırımları olmaksızın başarıya ulaşamayacağı gerekçesiyle yasallaştırma eğilimine karşı çıkmaktadır.

Çalışmamızda öncelikle uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanımını suç olarak kabul eden geleneksel görüşün argümanları, ardından uyuşturucu madde kullanımının suç olmaktan çıkarılması ve yasallaştırılması eğilimleri ele alınacaktır.

Combating narcotic and psychotropic substances, which cause devastating harm to individual and public health, is of great importance. Although efforts to combat drugs are global in scope, states may adopt different methods. Today, three main approaches shape states’ drug-control policies: prohibition, decriminalization, and legalization. Whether drug use is prohibited, decriminalized, or legalized depends on the criminal policy adopted by each country. The prevailing view worldwide holds that drug use should be treated as a crime and that individuals should be subject to criminal sanctions. This approach, also known as the traditional view, has maintained its dominance around the world for many years.

In recent years, however, there has been a shift away from the traditional approach, which relies solely on punishment for drug use, and an increase in the prominence of decriminalization and legalization. It should also be noted that both approaches remain highly controversial. In this debate, some scholars argue that the traditional view—under which drug use is treated as a crime—is outdated and ineffective in combating drugs, and therefore advocate decriminalizing or legalizing drug use. Others, concerned that such a step could lead to social, health, and security problems, oppose legalization on the grounds that efforts to combat drugs cannot succeed without criminal-law sanctions.

This study first examines the arguments underpinning the traditional view that treats the use of narcotic and psychotropic substances as a crime, and then considers the approaches that advocate decriminalizing or legalizing drug use.