Fikrî Sermayenin Vergisel Ayrıcalığı: Patent Box Uygulaması
Vergi Sorunları Dergisi, cilt.49, sa.456, ss.23-35, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 49 Sayı: 456
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Vergi Sorunları Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.23-35
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Küresel rekabetin giderek yoğunlaştığı bir ekonomide, yenilikçi faaliyetlerin desteklenmesi ve yüksek katma değerli üretimin artırılması, ülkelerin temel politika öncelikleri arasında yer almaktadır. Bu doğrultuda geliştirilen patent box rejimi fikrî mülkiyet haklarından elde edilen gelirlerin indirimli oranlarla vergilendirilmesini öngören bir mekanizma olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, fikrî sermayenin vergisel teşviki bağlamında patent box uygulamasını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda öncelikle, bir gayrimaddi hak olarak patent kavramı hakkında bilgi verilerek, çeşitli kanunlar çerçevesinde patent gelirlerine sunulan teşvik uygulamaları incelenmekte, çeşitli ülke örnekleri üzerinden söz konusu rejimin uygulama farklılıkları ele alınmaktadır. Ardından vergi rekabeti ile yenilik politikaları arasındaki ilişki analiz edilerek ve Türkiye açısından patent box benzeri düzenlemelerin mevcut durumu değerlendirilerek, uygulamanın geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmaktadır.
In an economy where global competition is becoming increasingly intense, supporting innovative activities and boosting high value-added production are among the key policy priorities for countries. In this context, the patent box regime stands out as a mechanism that provides for the taxation of income derived from intellectual property rights at reduced rates. This study aims to examine the patent box scheme within the context of tax incentives for intellectual capital. In this regard, it first provides an overview of the concept of patents as an intangible right, examines incentive schemes for patent income under various legal frameworks, and discusses the differences in the application of this regime across different countries. Subsequently, by analysing the relationship between tax competition and innovation policies and evaluating the current status of patent box-like regulations from a Turkish perspective, recommendations are put forward for the development of the scheme.