Türkiye’deki Sıcak Hava Dalgalarının Farklı Metodolojilere Göre Karşılaştırmalı Analizi (1975–2022)
Coğrafi Bilimler Dergisi, cilt.24, sa.1, ss.239-274, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 24 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.33688/aucbd.1844045
- Dergi Adı: Coğrafi Bilimler Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.239-274
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
İklim değişikliği günümüzün en önemli çevresel sorunlarındandır. Bununla birlikte sıcak hava dalgaları da giderek yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye genelinde toplam 159 meteoroloji istasyonunun değerlendirilmesiyle 1975-2022 yılları arasında sıcak hava dalgalarının sayısı, sürekliliği ve şiddeti hem 90 persentil hem de 3℃ metodu ile çözümlenmiştir. Analizler, Mann Kendall istatistiki analizi ve doğrusal eğilim analizi metodu ile yapılmıştır. Elde edilen sonuçların çıktıları CBS teknikleri kullanılarak haritalandırılmıştır. Bulgulara göre sıcak hava dalgalarının sayısında bölge genelinde her 2 metotta da istatistiki anlamlılık çoğunlukla 0.001 ve 0.01 seviyesindeyken süreklilik indisinde sadece 90 persentil metodunda genel olarak anlamlılığın yüksek olduğu bulunmuştur. Şiddet indisinde ise istatistiki anlamlılık her 2 metotta da diğer indislere göre düşük kalmıştır. Doğrusal eğilim analizlerinde ise incelenen dönemde sıcak hava dalgası sayısı tüm istasyonlarda artış göstermiştir. Süreklilik ve şiddet indisinde ise 48 yıllık periyotta istasyonların çoğunda pozitif bir eğilim olduğu ortaya çıkarılmıştır.
Climate change is one of the most significant environmental issues of our time. Consequently, heat waves are becoming increasingly common. This study based on an evaluation of 159 meteorological stations across Türkiye to determine the number, duration, and intensity of heat waves between 1975 and 2022 using both the 90th percentile and 3°C methods. Analyses were performed using the Mann Kendall test and linear trend analysis. The results were mapped using GIS techniques. The findings indicate that although the statistical significance of the number of heat waves across the region was mostly at the 0.001 and 0.01significance levels for both methods, the continuity index was higly significant only in the 90th-percentile method. Significance remained low for the intensity index across both methods compared with other indices. In linear trend analyses, the number of heat waves increased at all stations. Most stations showed a positive trend in persistence and intensity over a 48-year period.