Genetic Disorders of Skeletal System
Medical Genetics in the Centennial of Türkiye Republic, Şükrü Öztürk, Editör, Istanbul University Press, İstanbul, ss.211-226, 2025
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
- Basım Tarihi: 2025
- Yayınevi: Istanbul University Press
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Sayfa Sayıları: ss.211-226
- Editörler: Şükrü Öztürk, Editör
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
İskelet sistemi, üç embriyonik kaynaktan (paraksiyal mezoderm, lateral plak mezoderm ve nöral krest) gelişir. Paraksiyal mezoderm, vertebra ve kafatası tabanını; lateral mezoderm, ekstremiteleri ve pelvisi; nöral krest ise kraniofasiyal iskeleti oluşturur. İskelet gelişimi mezenşimal hücrelerin hedef bölgelere göçüyle başlar, ardından hücre farklılaşması ve kemikleşme (intramembranöz ya da endokondral) süreçleri izlenir. NOTCH sinyali, somit oluşumunu kontrol ederken; AER ve Shh gibi sinyaller ekstremite gelişimini düzenler. Yenidoğan döneminde görülen genetik hastalıklarının %5’ini oluşturan genetik iskelet hastalıkları, kemik ve/veya kıkırdağın oluşum ve gelişiminin etkilenmesi ile ortaya çıkan ve 700’de fazla antiteyi içeren heterojen bir hastalık grubudur. Canlı doğumda prevalansı 10.000’de 2.4+4.5 iken, perinatal ölümlerde bu oran 1000’de 9.1’e yükselmektedir. İskelet hastalıkları, “Uluslararası İskelet Displazileri Topluluğu (ISDS)” tarafından oluşturulan “Genetik İskelet Hastalıklarının Uluslararası Sınıflandırması ve Nozolojisi” ile klinik, radyolojik ve moleküler kriterlere göre 42 gruba ayrılmış, böylece özgün tanıya yardımcı olunması hedeflenmiştir. En sık görülen iskelet displazileri FGFR3 ilişkili kondrodisplaziler, osteogenezis imperfekta, tip II kollajenopatiler ve kampomelik displazidir. Bu bölümde genetik iskelet hastalıklarının özellikleri ve sık görülen antiteler ele alınacaktır.
Anahtar Kelimeler İskelet displazisi • embriyoloji • Osteokondrodisplazi • Dizostoz • Antropometrik ölçümler • FGFR3 mutasyonu • Akondroplazi • Hipokondroplazi
The skeletal system develops from three embryonic sources (paraxial mesoderm, lateral plate mesoderm, and neural crest). Paraxial mesoderm gives rise to the vertebrae and skull base; lateral mesoderm gives rise to the extremities and pelvis; and neural crest gives rise to the craniofacial skeleton. Skeletal development begins with the migration of mesenchymal cells to target regions, followed by cell differentiation and ossification (intramembranous or endochondral). NOTCH signaling controls somite formation, while signals such as the AER and Shh regulate limb development. Genetic skeletal diseases, which constitute 5% of genetic diseases seen in the neonatal period, are a heterogeneous group of disorders encompassing over 700 entities and arise from the effects on bone and/or cartilage formation and development. While the prevalence in live births is 2.4+4.5 per 10,000, this rate rises to 9.1 per 1,000 in perinatal deaths. Skeletal diseases are classified into 42 groups based on clinical, radiological, and molecular criteria in the "International Classification and Nosology of Genetic Skeletal Diseases" developed by the International Society of Skeletal Dysplasias (ISDS), aiming to aid in specific diagnosis. The most common skeletal dysplasias are FGFR3-associated chondrodysplasia, osteogenesis imperfecta, type II collagenopathies, and campomelic dysplasia. This section will discuss the characteristics of genetic skeletal diseases and their common entities.
Keywords Skeletal dysplasia • embryology • Osteochondrodysplasia • Dysostosis • Anthropometric measurements • FGFR3 mutation • Achondroplasia • Hypochondroplasia