Adalet Partisi İktidarında Solun Eğitim Meselesine Bakışı (1965-1971)


Creative Commons License

Öztan G. G.

Mülkiye Dergisi, ss.3-36, 2020 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Basım Tarihi: 2020
  • Dergi Adı: Mülkiye Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.3-36

Özet

1960’lı yılların Türkiye’si hâkim sınıfların içindeki çelişkilerin yeni bir boyut kazandığı;

temel sınıflar arasındaki çelişkinin görünür hale geldiği ve bu sürecin kendisini kamusal

yaşamın tüm veçhelerinde gösterdiği özgün bir döneme tanıklık eder. 1965 genel

seçimlerinde Adalet Partisi’nin (AP) tek başına iktidara gelmesi, 1961 Anayasası’nın

getirdiği temel hak ve özgürlükleri hâkim sınıf lehine sınırlandırmaya çalışması ve antikomünizmi

merkeze alan bir politika izlemesi ideolojik hegemonya mücadelesinin

sertleşmesine neden olmuştur. Sözü edilen mücadelenin en net gözlemlendiği

alanlardan biri eğitimdir. Bu noktadan hareketle bu çalışma AP hükümetleri döneminde

(1965-1971) solun eğitimin sorunlarını ele alış biçimlerini seçilmiş sol/sosyalist

dergiler, Meclis tutanakları ve gazete haberlerinden (Milliyet) yararlanarak incelemeyi

hedeflemektedir. Üniversite öncesi eğitim bahsinde hükümetin muhalif öğretmenlere

yönelik uygulamalarına, dinsel eğitimin yaygınlaştırılması hamlelerine, “devrim için

eğitim” tartışmalarına ve eğitimde ABD etkisine odaklanılacaktır. Yüksek öğretim

başlığında ise hükümet ile üniversite arasındaki gerilim noktaları tarif edilecek; dönemin

öğrenci eylemlerinin detaylandırılması yerine solun yüksek öğretimin sorunlarına ve

gençliğe biçtiği misyona hangi perspektiften baktığı tespit edilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Sözcükler: Adalet Partisi, eğitim, sol, anti-komünizm, ideolojik hegemonya.