Akademik Veri Yönetim Sistemi
Yönetim ve Organizasyon Araştırmaları Dergisi, cilt.7, sa.2, ss.47-80, 2022 (Hakemli Dergi)
Bourdieu İngilizce yönetim ve örgüt araştırmaları literatüründe kendisine ait “alan teorisi”nden hareketle 1983 yılında geliştirilen “örgütsel alan” kavramından başlayarak sıkça başvurulan bir sosyolog. 2008’den bugüne ise Bourdieu’nun bu alandaki kullanımları üzerinde duran bir ikincil literatür gelişmiş durumda. Söz konusu literatür Bourdieu’nun önerdiği kavramların tekil olarak mı yoksa teorik bütünlükleri içinde mi kullanıldığı; kavramlarına yapılan atıfların yüzeysel ve törensel mi yoksa aslına uygun mu olduğu; yönetim ve örgüt literatürüne aktarılırken özgün halinden ne kadar ve hangi açılardan farklılaştığı gibi sorulara cevap üretmeyi ve gelecekteki Bourdieu referanslı çalışmalara yön vermeyi hedeflemiştir. Bu araştırma ilgili ikincil literatürün kendilerinden önceki Bourdieu alımlamalarına getirdiği eleştirileri ve kendilerinden sonraki alımlamaları yönlendirme çabalarını sınıflandırma amacındadır. Bu doğrultuda yarı-sistematik literatür taraması neticesinde belirlenen ve Bourdieu’nun yönetim ve örgüt alanında kullanımlarını ele alan 11 makalenin sunduğu içerik nitel meta analiz adımları takip edilerek incelenmiştir. Bourdieu’ya yönelik uzun süreli ilginin farklı dönemlerindeki alımlama biçimleri karşılaştırılarak, 1983-2008 arası ilk dönemde “serbest alımlama” ve “çeşitlenme” yönelimleri baskınken, 2008 sonrasındaki ikinci dönemde ise ikincil literatürün ortaya çıkışıyla “güdümlü alımlama” ve “katılaşma”nın baskın hale geldiği tespit edilmiştir. İkincil literatürün, Bourdieu’nun kavramlarına ve teorisine kendilerinden önceki atıf yapılma biçimlerine getirdikleri eleştiriler “seçmeci alımlama” ve “çelişkili alımlama” altında sınıflandırılmıştır. Bu eleştirilere dayanarak gelecek alımlamaları yönlendirmeye dönük çabalar ise geliştirilen “esnek yönlendirme” ve “katı yönlendirme” kavramları kullanılarak tartışılmıştır. Böylece bir sosyal bilimcinin teorisinin ve kavramlarının farklı dillerde ve bilimsel disiplinlerde alımlanma biçimleri ile bu alımlama biçimlerine ilişkin anlama ve yönlendirme çabalarına dair bir analiz çerçevesi ortaya konmak istenmiştir.
Pierre Bourdieu is a sociologist who has received increasing attention in management and organization studies (MOS) in English since the development of the ‘organizational field’ concept in 1983 inspired by his ‘field theory’. And since 2008, there is a growing secondary literature on the uses of Bourdieu in this field. This literature seeks to guide future studies by grouping and interpreting works that cite Bourdieu. Which Bourdieu concepts are most often cited in this field? Is the attention limited to management fashions? Are these concepts referred to separately or in their theoretical integrity with other concepts? Do studies briefly refer to concepts or significantly engage with them? How much and in what ways does Bourdieu differ from his original works and their inner logic when being transferred to the management and organization literature? In this study, the qualitative meta-analysis technique has been adopted to analyze the content of 11 articles on Bourdieu’s uses in MOS found through semi-systematic literature review. In the research, the long-term interest in Bourdieu is considered as the periods between 1983 and 2008 when ‘free reception’ and ‘diversification’, and after 2008, ‘guided reception’ and ‘ossification’ tendencies were dominant. In addition to these categories, critiques on the ways in which Bourdieu’s concepts are referred to by different researchers are discussed by classifying them under types of ‘selective reception’ and ‘contradictory reception’. Efforts to guide future Bourdieu receptions based on these critiques are classified as ‘flexible guidance’ and ‘strict guidance’. The aim here is to create an analytical framework regarding receptions of a social scientist’s theory and concepts in different languages and scientific disciplines, and efforts to understand and guide these receptions.