Yeniden Çeviri Hipotezi Bağlamında Çeviri İntihali


PARLAK B.

Retranslation in Context, Boğaziçi University, Department of Translation and Interpreting Studies, İstanbul, Türkiye, 12 - 13 Aralık 2013, ss.4

  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.4

Özet

Betül Parlak (Istanbul University): Yeniden Çeviri Hipotezi Bağlamında Çeviri İntihali 
(Plagiarism in the Context of the Retranslation Hypothesis) 
Bu çalışmanın temel hedefi, Antoine Berman (1990), Antony Pym (1998), William Chesterman 
(2000), Kaisa Koskinen & Outi Paloposki (2010), Şehnaz Tahir Gürçağlar (2008) başta olmak 
üzere, pek çok çeviribilim araştırmacısının, çeşitli yönleriyle değinip ele aldığı yeniden çeviri 
hipotezinin somut bir olgu olarak karşımıza çıkan “çeviri intihali” meselesine hiç değinmiyor 
olmasını tartışmaya açmaktır. Yeniden çeviri, pek çok çeviribilim kuramcısı tarafından 
tartışılmış ve çoğu kez erek kültürde ortaya çıkan bir “gereklilik” ya da “gereksinim” nedeniyle 
doğal olarak meşru ve kabul edilebilir bir olgu olarak görülmüştür. Ancak, kültürümüzde 
yeniden çeviri diye adlandırılabilecek pek çok metnin çeviri intihali sonucunda ortaya çıktığını 
gösteren çeşitli görgül çalışmalar (Parlak: 2008, Gürses: 2008, Çelik: 2008, Evirgen: 2008) da 
bulunmaktadır. Bu çalışmaların da ışığında “yeniden çeviri”, “yeniden yazma”, “diliçi çeviri” 
kavramlarını da tartışmaya dahil ederek, yeniden çeviri hipotezinin, somut bir çeviri gerçekliği 
olarak “çeviri intihalini” görünmez mi kıldığını sorusunu tartışmaya açmayı hedefleyen bu bildiri önerisinin, nihai bir sonuç ya da çözüm iddiası bulunmamaktadır. Bu çalışmanın başlıca amacı, yeniden çeviri hipotezinin sadece bizim kültürümüzde değil pek çok başka kültürde de görülen “çeviri intihali” olgusunu (Turell: 2004, Leighton: 1994), temel argümanına dahil etmemesinin, yok hükmünde bir olgu gibi kabul etmesinin “çeviri intihali” gerçekliğinin çeviribilim literatüründe yer bulmasını zorlaştırıp zorlaştırmadığını tartışmaya açmaktır.