Söz Varlığı Açısından Alî Şîr Nevâyî’nin Mecâlisü’n Nefâyis Adlı Eserinde Öne Çıkan Deyimler


Creative Commons License

Temel E.

Doğumunun 120. Yılında Prof. Dr. Ahmet Caferoğlu Hâtıra Kitabı,, Fikret Turan,Özcan Tabaklar, Editör, ŞenYıldız Yayıncılık, İstanbul, ss.486-498, 2019

  • Basım Tarihi: 2019
  • Yayınevi: ŞenYıldız Yayıncılık
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Sayfa Sayıları: ss.486-498
  • Editörler: Fikret Turan,Özcan Tabaklar, Editör

Özet

Orta Asya Türk dili ve edebiyatının gelişmesinde büyük katkıları olan Alî Şîr Nevâyî’nin (1441-1510) en önemli eserleri arasında Mecâlisü’n-Nefâyis (H 896 / M 1490-91) adlı tezkiresi gelmektedir. Türk dilinde yazılan ilk şairler tezkiresi özelliğine sahip olan bu eser, Türk hatta Fars edebiyatına ışık tuttuğu kadar devrin sosyal ve kültürel yaşamını da ortaya koyan tarihî bir kaynak niteliği taşımaktadır. Bu çalışmada Kemal Eraslan’ın Türk Dil Kurumu’ndan yayımlanan 2001 tarihli Alî-Şîr Nevâyî Mecâlisü’n-Nefâyis I (Giriş ve Metin), II (Çeviri ve Notlar) adlı eseri esas alınarak, tespit edilen deyimler, karşıladıkları anlamlara göre tasnif edilmek suretiyle incelenmeye çalışılacaktır.Anahtar Sözcükler: Doğu Türkçesi, Alî Şîr Nevâyî, Mecâlisü’n-Nefâyis, deyim, söz varlığı, kavram haritası.

Anahtar Sözcükler: Doğu Türkçesi, Alî Şîr Nevâyî, Mecâlisü’n-Nefâyis, deyim, söz varlığı, kavram haritası.

ʿAlī Shīr Navā’ī (1441-1510) contributed greatly to the development of Central Asia(n) Turkish language and literature. His “tezkire” (a collection of biographies) entitled Mecâlisü’n-Nefâyis (896 - 1490-91 AD) has been one of the most significant works of Navā’ī. Having the feature of the first tezkire of poets in the Turkish language, it illuminates Turkish and Persian literatures at the time, being a historical source that reveals the social and cultural life of the era. In this work, based on Kemal Eraslan’s Alî-Şîr Nevâyî Mecâlisü’n-Nefâyis I (Introduction and the Text), Mecâlisü’n-Nefâyis I (Transfer and Notes) that was published in 2001, the compiled idioms will be examined by classifying them in terms of their corresponding meanings.Keywords: Eastern Turkish, ʿAlī Shīr Navā’ī, Mecâlisü’n Nefâyis, idiom, vocabulary, map of concepts.