Meşîhat Müsteşarı Eğinli İbrahim Hakkı Efendi’nin Vaz‘ İlmine Dâir Risâlesinin Tahkik ve Tahlili


ALAK M.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, ss.29-76, 2011 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Basım Tarihi: 2011
  • Dergi Adı: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ
  • Sayfa Sayıları: ss.29-76

Özet

ÖZET

Lafızlar, zihindeki veya dış dünyadaki manaları gösteren sembollerdir. Lafızların manalar için belirlenmesinin / vaz‘ edilmesinin metodolojik ve felsefî olarak incelenmesi, “vaz‘ ilmi”nin konusunu teşkil eder. Tarihimizde, özellikle de Adudüddîn el-Îcî’den (ö. 756/1355) sonra, vaz‘ ilmine dâir, çoğu risâle ebadında olmak üzere, pek çok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalardan birisi de, Bayezid Câmii dersiâmlarından, Meşîhat müsteşarı Eğinli İbrahim Hakkı Efendi’nin (1247-1311/1831-1894), vaz‘ ilminin temel meselelerini son derecede sistematik ve özlü bir şekilde işlediği risâlesidir. Eğinli İbrahim Hakkı Efendi’nin vaz‘ ilmine dâir bu risâlesinin tahkikini / edisyon kritiğini konu edindiğimiz makalemizde, önce risâleyi çeşitli yönleriyle tanıtacak, ardından tahkikli metnini vereceğiz.

Anahtar Kelimeler: Eğinli İbrahim Hakkı Efendi, Bayezid Câmii, dersiâm, meşihat müsteşarı, huzur dersleri, icâzetnâme, vaz‘ ilmi.

THE COUNSELOR OF MASHIHAT IBRAHIM HAKKI EFFENDI OF EĞIN

AND HIS TREATISE ON THE SCIENSE OF WAD‘

ABSTRACT

The utterances are symbols denoting meanings that exist in the mind or in the world. The methodological and philosophical investigation of the utterances being attached to meanings constitutes the scope of the science of wad‘. Especially after Adududdin Al-Iji (d. 756/1355) many works on the science of wad‘ came into light mostly in the form of treatise. One of them is the treatise of Ibrahim Hakkı Effendi of Eğin (1247-1311/1831-1894), the counselor of Mashihat and a mudarris (professor) of Bayazid Mosque. In this treatise, Ibrahim Hakkı Effendi deals with the fundamental issues of the science of wad‘ in an extremely systemic and concise way. In this article, the focus of which is on the textual criticism (critical edition) of the treatise of Ibrahim Hakkı Effendi on the science of wad‘, I will introduce up the treatise in its various dimensions and then will present its annotated version.

Key words: Ibrahim Hakkı Effendi of Eğin, Bayazid Mosque, mudarris, the counselor of Mashihat, the science of wad‘.