Bir Psikiyatri Hastanesinde Maddeye Bağlı Psikoz Tanılı Hastalara Bakım Veren Hemşirelerin Deneyimleri: Nitel Bir Çalışma
21. Yüzyılda 2. Uluslararası Sağlık Bilimleri Kongresi , Aydın, Türkiye, 5 - 07 Kasım 2025, ss.209-211, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Doi Numarası: 10.30546/19023.978-9952-8605-5-9.2025.0347.
- Basıldığı Şehir: Aydın
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.209-211
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Madde kullanım oranlarının dünya genelinde artış göstermesi, bu durumun yol açtığı bozukluklarla
başa çıkmayı bir sağlık önceliği haline getirmiştir (Özdemir ve ark., 2020). Özellikle maddeye bağlı
psikoz gibi ciddi durumlarla mücadele, akut psikiyatri hastanelerinde profesyonel bakım sağlayıcıları
tarafından yürütülmektedir (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2014). Bu bağlamda, ruh sağlığı hizmetlerinin
geliştirilmesi ve bakım yaklaşımlarının iyileştirilmesi hem hastaların hem de sağlık profesyonellerinin
ihtiyaçlarını karşılamak açısından kritik öneme sahiptir. Hemşirelik profesyonel bir meslek olup
kişinin madde kullanımı sonucu yaşadığı psikoz ve beraberindeki komplikasyonlarının bakımını
üstlenmektedir. Maddeye bağlı psikoz hastaları; psikotik bulgular olan varsanı ve hezeyanlar varlığına
ek ajitasyon, huzursuzluk, saldırganlık ve dürtüsellik de bu hasta grubunda görülen durumlardır
(American Psychiatric Association, 2013). Serviste bakım vermesi zor olan bu hasta grubuna 7/24
psikiyatri hemşireleri profesyonel bakım sunmaktadır.
Öyleyse şöyle bir araştırma sorusu ortaya çıkmaktadır:
● Akut psikiyatri yataklı servisinde çalışan hemşirelerin maddeye bağlı psikoz tanılı hastalarla
yaşadıkları deneyimler nelerdir?
Maddeye bağlı psikoz tanılı hastalara bakım veren hemşirelerin bu konuyu nasıl ele aldıkları ve ne
gibi zorluklar yaşadığı, nasıl deneyimleri olduğuna dair ülkemizde herhangi bir çalışma
bulunmamaktadır. Literatürde ise maddeye bağlı psikoz hastaları ile ilgili yapılan hemşirelik alanında
sadece bir çalışmaya rastlanılmış olup Brenda Damane’nin Güney Afrika’da yapmış olduğu nitel
türdeki çalışmasıdır (Damane, 2019). Bu çalışma psikiyatri hemşirelerinin maddeye bağlı psikoz tanılı
bireylere yönelik deneyimlerini açıklamak amacıyla niteliksel araştırma yöntemlerinden
fenomenolojik yaklaşıma göre yapılması planlanmıştır. Bu amaçla çalışma, psikiyatri hemşirelerinin
bireysel ifadeleri ve görüşlerinin, bakış açılarının bütüncül bir şekilde kavranabilmesi için niteliksel
veri toplama yöntemlerinden “bireysel derinlemesine görüşme yöntemi” ile gerçekleştirilecek ve elde
edilen veriler içerik analizi yoluyla değerlendirilecektir. Hemşirelerin maddeye bağlı psikoz tanılı
kişilere yönelik tutumları, hasta sonuçlarını doğrudan etkileyen önemli bir faktör olup, hizmet içi eğitimlerin artırılmasına, mesleki destek mekanizmalarının güçlendirilmesine ve multidisipliner
yaklaşımların benimsenmesi adına çalışmanın bu konuda ön ayak olması beklenmektedir. Bu
bağlamda çalışma, Türkiye yazın alanında, hemşirelerin klinik ortamda bu hasta grubu ile yaşadığı
deneyimleri derinlemesine ele alarak hem literatüre hem de klinik uygulamalara önemli katkılar
sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: maddeye bağlı psikoz, psikiyatri hemşireliği, deneyim
The increase in substance use rates worldwide has made dealing with the disorders caused by this
situation a health priority (Özdemir et al., 2020). In particular, the fight against serious conditions such
as substance-induced psychosis is carried out by professional caregivers in acute psychiatric hospitals
(Turkish Ministry of Health, 2014). In this context, the development of mental health services and the
improvement of care approaches are of critical importance in meeting the needs of both patients and
healthcare professionals. Nursing is a professional occupation that involves caring for individuals
experiencing psychosis and related complications as a result of substance use. Patients with substance-
induced psychosis exhibit psychotic symptoms such as hallucinations and delusions, as well as
agitation, restlessness, aggression, and impulsivity (American Psychiatric Association, 2013).
Psychiatric nurses provide professional care 24/7 to this patient group, which is difficult to care for in
the ward.
This raises the following research question:
● What are the experiences of nurses working in acute psychiatric inpatient wards with patients
diagnosed with substance-induced psychosis?
There are no studies in our country on how nurses caring for patients diagnosed with substance-
induced psychosis approach this issue, what difficulties they encounter, and what their experiences
are. In the literature, only one study has been found in the field of nursing related to patients with
substance-induced psychosis, which is Brenda Damane's qualitative study conducted in South Africa
(Damane, 2019). This study was planned to be conducted using the phenomenological approach, one
of the qualitative research methods, to explain the experiences of psychiatric nurses toward individuals
diagnosed with substance-induced psychosis. To this end, the study will be conducted using the
“individual in-depth interview method,” one of the qualitative data collection methods, in order to
comprehensively understand the individual statements, opinions, and perspectives of psychiatric
nurses, and the data obtained will be evaluated through content analysis. The attitudes of nurses toward individuals diagnosed with substance-induced psychosis are an important factor that directly
affects patient outcomes. It is expected that this study will pave the way for increasing in-service
training, strengthening professional support mechanisms, and adopting multidisciplinary approaches.
In this context, the study will provide important contributions to both the literature and clinical
practice by thoroughly examining nurses' experiences with this patient group in clinical settings within
the Turkish literature.
Keywords: substance-induced psychosis, psychiatric nursing, experience