Bir Psikiyatri Hastanesinde Maddeye Bağlı Psikoz Tanılı Hastalara Bakım Veren Hemşirelerin Deneyimleri: Nitel Bir Çalışma


Creative Commons License

Guluzada Ş. K., Ünsal G.

21. Yüzyılda 2. Uluslararası Sağlık Bilimleri Kongresi , Aydın, Türkiye, 5 - 07 Kasım 2025, ss.209-211, (Özet Bildiri)

Özet

Madde kullanım oranlarının dünya genelinde artış göstermesi, bu durumun yol açtığı bozukluklarla

başa çıkmayı bir sağlık önceliği haline getirmiştir (Özdemir ve ark., 2020). Özellikle maddeye bağlı

psikoz gibi ciddi durumlarla mücadele, akut psikiyatri hastanelerinde profesyonel bakım sağlayıcıları

tarafından yürütülmektedir (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2014). Bu bağlamda, ruh sağlığı hizmetlerinin

geliştirilmesi ve bakım yaklaşımlarının iyileştirilmesi hem hastaların hem de sağlık profesyonellerinin

ihtiyaçlarını karşılamak açısından kritik öneme sahiptir. Hemşirelik profesyonel bir meslek olup

kişinin madde kullanımı sonucu yaşadığı psikoz ve beraberindeki komplikasyonlarının bakımını

üstlenmektedir. Maddeye bağlı psikoz hastaları; psikotik bulgular olan varsanı ve hezeyanlar varlığına

ek ajitasyon, huzursuzluk, saldırganlık ve dürtüsellik de bu hasta grubunda görülen durumlardır

(American Psychiatric Association, 2013). Serviste bakım vermesi zor olan bu hasta grubuna 7/24

psikiyatri hemşireleri profesyonel bakım sunmaktadır.

Öyleyse şöyle bir araştırma sorusu ortaya çıkmaktadır:

● Akut psikiyatri yataklı servisinde çalışan hemşirelerin maddeye bağlı psikoz tanılı hastalarla

yaşadıkları deneyimler nelerdir?

Maddeye bağlı psikoz tanılı hastalara bakım veren hemşirelerin bu konuyu nasıl ele aldıkları ve ne

gibi zorluklar yaşadığı, nasıl deneyimleri olduğuna dair ülkemizde herhangi bir çalışma

bulunmamaktadır. Literatürde ise maddeye bağlı psikoz hastaları ile ilgili yapılan hemşirelik alanında

sadece bir çalışmaya rastlanılmış olup Brenda Damane’nin Güney Afrika’da yapmış olduğu nitel

türdeki çalışmasıdır (Damane, 2019). Bu çalışma psikiyatri hemşirelerinin maddeye bağlı psikoz tanılı

bireylere yönelik deneyimlerini açıklamak amacıyla niteliksel araştırma yöntemlerinden

fenomenolojik yaklaşıma göre yapılması planlanmıştır. Bu amaçla çalışma, psikiyatri hemşirelerinin

bireysel ifadeleri ve görüşlerinin, bakış açılarının bütüncül bir şekilde kavranabilmesi için niteliksel

veri toplama yöntemlerinden “bireysel derinlemesine görüşme yöntemi” ile gerçekleştirilecek ve elde

edilen veriler içerik analizi yoluyla değerlendirilecektir. Hemşirelerin maddeye bağlı psikoz tanılı

kişilere yönelik tutumları, hasta sonuçlarını doğrudan etkileyen önemli bir faktör olup, hizmet içi eğitimlerin artırılmasına, mesleki destek mekanizmalarının güçlendirilmesine ve multidisipliner

yaklaşımların benimsenmesi adına çalışmanın bu konuda ön ayak olması beklenmektedir. Bu

bağlamda çalışma, Türkiye yazın alanında, hemşirelerin klinik ortamda bu hasta grubu ile yaşadığı

deneyimleri derinlemesine ele alarak hem literatüre hem de klinik uygulamalara önemli katkılar

sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: maddeye bağlı psikoz, psikiyatri hemşireliği, deneyim

The increase in substance use rates worldwide has made dealing with the disorders caused by this

situation a health priority (Özdemir et al., 2020). In particular, the fight against serious conditions such

as substance-induced psychosis is carried out by professional caregivers in acute psychiatric hospitals

(Turkish Ministry of Health, 2014). In this context, the development of mental health services and the

improvement of care approaches are of critical importance in meeting the needs of both patients and

healthcare professionals. Nursing is a professional occupation that involves caring for individuals


experiencing psychosis and related complications as a result of substance use. Patients with substance-

induced psychosis exhibit psychotic symptoms such as hallucinations and delusions, as well as


agitation, restlessness, aggression, and impulsivity (American Psychiatric Association, 2013).

Psychiatric nurses provide professional care 24/7 to this patient group, which is difficult to care for in

the ward.

This raises the following research question:

● What are the experiences of nurses working in acute psychiatric inpatient wards with patients

diagnosed with substance-induced psychosis?


There are no studies in our country on how nurses caring for patients diagnosed with substance-

induced psychosis approach this issue, what difficulties they encounter, and what their experiences


are. In the literature, only one study has been found in the field of nursing related to patients with

substance-induced psychosis, which is Brenda Damane's qualitative study conducted in South Africa

(Damane, 2019). This study was planned to be conducted using the phenomenological approach, one

of the qualitative research methods, to explain the experiences of psychiatric nurses toward individuals

diagnosed with substance-induced psychosis. To this end, the study will be conducted using the

“individual in-depth interview method,” one of the qualitative data collection methods, in order to

comprehensively understand the individual statements, opinions, and perspectives of psychiatric

nurses, and the data obtained will be evaluated through content analysis. The attitudes of nurses toward individuals diagnosed with substance-induced psychosis are an important factor that directly

affects patient outcomes. It is expected that this study will pave the way for increasing in-service

training, strengthening professional support mechanisms, and adopting multidisciplinary approaches.

In this context, the study will provide important contributions to both the literature and clinical

practice by thoroughly examining nurses' experiences with this patient group in clinical settings within

the Turkish literature.

Keywords: substance-induced psychosis, psychiatric nursing, experience