Akademik Veri Yönetim Sistemi
Nobel Medicus, cilt.21, sa.3, ss.187-196, 2025 (Hakemli Dergi)
Amaç: Cıva maruziyetiyle ilişkili genlerle bağlantılı olan miRNA'lar, maruziyete bağlı hastalıkların belirlenmesi ve takibinde biyobelirteçler olarak rol oynayabilir. Çalışmanın amacı, cıvayla ilişkili 38 gen üzerinden tespit edilen 11 miRNA’nın Hg toksisitesine yanıttaki fonksiyonlarının biyoenformatik analizlerle araştırılmasıdır.
Materyal ve Metot: Çalışmada ilk aşamada karşılaştırmalı toksikogenomik veri tabanı (CTD)’den Hg maruziyeti ile ilişkili genler belirlendi. İkinci aşamada ise, yolak ve süreç zenginleştirmeleri için Metascape veri tabanı kullanıldı. Ardından, hedef genler ve miRNA'lar arasındaki etkileşimleri belirlemek için MIENTURNET kullanıldı.
Bulgular: CTD veri tabanından Hg toksisitesi ile ilişkili 38 genin olduğu bulundu. MIENTURNET miRNA-hedef zenginleştirme analizi neticesinde 38 genle bağlantısı olan 11 miRNA tespit edildi. miRTarBase veri tabanı üzerinden hsa-miR-24-3p ekspresyon değişikliğinin GCLM, HMOX1, IFNG, IL4, IL1B, TNF ve MT1M, hsa-miR-125b-5p’nin VDR, ABCC1, TARDBP, GSS, TNF, hsa-miR-6792-3p ve hsa-miR-4691-5p’nin HMOX1, MT1A, SLC22A6 ve VDR, hsa-miR-296-3p’nin IRF1, SLC7A5, MT2A, SLC22A6, hsa-miR-223-3p’nin IL6, ABCB1, SLC7A5, hsa-miR-1238-3p’nin SLC22A6, TARDBP ve MT1A, hsa-miR-451a’nın ABCB1 ve IL6, hsa-miR-433-5p’nin GCLC ve GCLM, hsa-miR-132-5p’nin NFE2L2 ve SLC7A5 genleri aracılığıyla, TargetScan veri tabanından ise hsa-miR-873-5p.1’in HMOX1, ABCC1, ALAD genleri üzerinden Hg maruziyetiyle ilişkili olabileceği belirlenmiştir.
Sonuç: Elde edilen sonuçlar, klinikle bütünleştirilerek hastalara en iyi tedavi seçeneklerinin sunulması ve hastalık patogenezinin aydınlatılmasına yönelik kesin tanının konulmasında yol gösterici olacaktır. Dolayısıyla, Hg maruziyetine bağlı gen-miRNA ilişkisine ait bu verilerin klinik açıdan değerlendirilmesi sonucunda hastalığa yönelik tedaviyi belirleyici potansiyel biyobelirteçlerin kullanımı mümkün hale gelebilecektir. Tespit ettiğimiz bu olası aday biyobelirteçler aracılığıyla Hg maruziyetine bağlı ortaya çıkabilecek mesleki hastalıkların erken aşamada önüne geçilerek bu sayede literatüre önemli katkılar sağlayacaktır.