TÜRKİYE’DE EKONOMİK KRİZLER VE GELİR DAĞILIMI: 1994, 2001 VE 2008 KRİZLERİ TECRÜBESİ


Creative Commons License

Bükey A. M.

İksad Yayınevi, Ankara, 2020

  • Basım Tarihi: 2020
  • Yayınevi: İksad Yayınevi
  • Basıldığı Şehir: Ankara

Özet

Ekonomik krizler bazen başlangıç sinyalleri vermesine rağmen belirti göstermeyen sinsi bir hastalık gibi, piyasalardaki arz ve talep dengesinin aniden ve beklenmedik bir anda şiddetli bir şekilde bozulduğu süreçlerdir. Ekonomik yapı ise tıpkı insan vücudunun farklı organ ve organizmalardan oluşması gibi; mal ve hizmet piyasaları, finansal piyasalar ve emek piyasaları gibi farklı denge türlerinin bir araya gelmesinden müteşekkildir. Ekonomik krizler bu piyasalardan herhangi birinde patlak verdiği zaman, bir hastalığın vücuttaki farklı organlara da sirayet ederek zarar verme süreci gibi diğer piyasalara da sıçrayarak tesiri altına almakta ve bütün sistemi etkilemektedir. Krizlerin tesiri altına aldığı sistemin bir parçası da gelir dağılımı alanıdır. Bu çalışmada Türkiye’de 1994, 2001 ve 2008 Ekonomik Krizlerinin gelir dağılımına etkisi ARDL Sınır Testi Yaklaşımı ile bir zaman serisi modeli kurularak incelenmiştir. Ekonometrik modelin uzun dönemli sonuçlarına göre 1994 Krizi’nin Gini katsayısını yaklaşık %0.662 oranında, 2001 Krizi’nin ise yaklaşık %0.512 oranında artırdığı tespit edilmiştir. 2008 Krizi’nin uzun dönem katsayısı ise pozitif olmasına rağmen istatistiki olarak anlamsız bulunmuştur. Hasılı çalışmanın bulgularına göre söz konusu ekonomik krizler Türkiye’de gelir dağılımına kısa vadede düzeltici, uzun vadede ise tahrip edici yönde tesir etmiştir. 

Economic crises are the processes in which the balance of supply and demand deteriorated suddenly and unexpectedly in the markets even though it gives initial signals, like an insidious disease that does not show symptoms. The economic structure is just like the human body consists of different organs and organisms; It consists of combining different types of equilibrium, such as goods and services markets, financial markets and labor markets. When economic crises erupt in any of these markets, it affects the entire system by spreading into other markets, such as the process of damaging a disease by infecting to different organs in the body. One of the part of the system that affected by the crises is the area of ​​income distribution. İn this study, the effects of the economic crises of 1994, 2001 and 2008 on income distribution in Turkey were examined via establishing a time series model by ARDLBounds Testing Approach. According to the long-term results of the econometric model, it was determined that the 1994 Crisis increased the Gini coefficient by approximately 0.662% and the 2001 Crisis by approximately 0.512%. Although the long-term coefficient of the 2008 Crisis was positive, it was found statistically insignificant. İn conclusion, according to the  findings of the study, the economic crises in question has had a desructive impact on income distribution in the long term; while has had a corrective impact in the short term.