İntertisyel Akciğer Hastalığında Palyatif Bakımın Yeri
Etkili hemşirelik dergisi, cilt.19, sa.3, ss.491-502, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Derleme
- Cilt numarası: 19 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.46483/jnef.1469004
- Dergi Adı: Etkili hemşirelik dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.491-502
- Anahtar Kelimeler: Interstitial lung diseases, palliative care, pulmonary rehabilitation
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
İlerleyici fibrotik interstisyel akciğer hastalıkları (İAH’ler), yaşam kalitesinde ve hayatta kalma süresinde büyük azalmalarla karakterize edilir ve belirli malignitelerle benzerlikler gösterir. Ancak İAH’li birçok hastanın palyatif bakıma ulaşması kolay değildir. Hasta ve bakım vericilerin karşılanmayan gereksinimleri arasında hastalığın seyri boyunca yaşam kalitesini iyileştirmeye yönelik etkili farmakolojik ve psikososyal girişimler, hassas gelişmiş bakım planlaması ve zamanında hasta merkezli yaşam sonu bakımı yer alır. Palyatif bakımın yaşam sonu bakımla eş anlamlı olduğu ve İAH’ın seyrinde daha önce hiçbir rolü olmadığı yönündeki yanlış algı, bir ihmal kültürü yaratır. Yaşam beklentisini artırmayı amaçlayan girişimlerde, bireyin sağlık ve psikososyal ihtiyaçları göz ardı edilirse, yaşam kalitesi istemeden de olsa düşebilir. Malign hastalıklardaki gibi, İAH’ta da hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya yönelik köklü girişimler ve yaşam kalitesini arttırmaya yönelik palyatif önlemler önceliklidir. Etkin hasta merkezli palyatif bakım modelleri, dini ve kültürel farklılıkların yanı sıra kaynakların değişkenliği de dikkate alınarak kullanılmalıdır. İAH için palyatif bakımın etkili bir şekilde uygulanması, hekimlerin, uzman hemşirelerin, psikologların, sosyal hizmet uzmanlarının ve bazı ülkelerde palyatif bakım uzmanlığına erişimi olan sivil toplum kuruluşlarının ve toplum temelli kuruluşların çok disiplinli katılımını gerektirecektir. Bu derlemenin amacı İnterstisyel Akciğer Hastalığı (İAH) bağlamında palyatif bakımın önemini, rolünü ve etkisini vurgulamak ve bu noktaları detaylı olarak ele alıp klinik pratikteki uygulamalara ışık tutmaktır.
Interstitial Lung Disease (ILD) and to address these points in detail and shed light on the applications in clinical practice.Progressive fibrotic interstitial lung diseases (ILD) are characterized by large decreases in quality of life and survival, and show similarities with certain malignancies. However, it is not easy for many patients with ILD to access palliative care. Unmet patient and caregivers’ needs include effective pharmacological and psychosocial initiatives aimed at improving quality of life throughout the course of the disease, sensitive advanced care planning, and timely patient-centered end-of-life care. The misperception that palliative care is synonymous with end-of-life care and has no previous role in the course of ILD has created a culture of neglect. If initiatives aimed at improving life expectancy are usually given priority to an individual’s health and psychosocial needs without careful consideration, therefore, the quality of life decreases, albeit unintentionally. As with malignant diseases, radical initiatives to slow the progression of the disease and palliative measures to improve the quality of life should be a priority in ILD. Effective patient-centered palliative care models should be used taking into account religious and cultural differences, as well as the variability of resources. The effective implementation of palliative care for ILD will require the multidisciplinary participation of clinicians, specialist nurses, psychologists, social workers and, in some countries, non-governmental organizations and community-based organizations with access to palliative care expertise. The aim of this review is to emphasize the importance and place of palliative care in the situation