ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ İDARİ MAHKEMESİ’NİN BİRLEŞMİŞ MİLLETLER EĞİTİM, BİLİM VE KÜLTÜR ÖRGÜTÜ’NE KARŞI YAPILAN ŞİKÂYETLER ÜZERİNE KARARLARI 23 EKİM 1956 TARİHLİ DANIŞMA GÖRÜŞÜ 1
Milletlerarası Adalet Divanı Kararları, Ayse Nut Tutuncu, Editör, Beta Basım Yayım Dağıtım, İstanbul, ss.1-33, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Beta Basım Yayım Dağıtım
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Sayfa Sayıları: ss.1-33
- Editörler: Ayse Nut Tutuncu, Editör
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Danışma Görüşü Talebi: UNESCO Yürütme Kurulu, 25 Kasım 1955 tarihli kararı ile Uluslararası Adalet Divanı’ndan Danışma Görüşü talep etmiştir 2 . UNESCO Genel Direktörü talebi 30 Kasım 1955 tarihli yazısıyla Divana iletmiş; yazı 2 Aralık 1955 tarihinde Divan Sicili’ne sunulmuştur. UNESCO Yürütme Kurulu bu talebi ILO İdari Mahkemesi Statüsü’nün XII. maddesi çerçevesinde yapmıştır.
İlgili Karar: BM Genel Kurulu, 14 Aralık 1946 tarihli 50 (I) sayılı Kararı ile BM–UNESCO Anlaşmasını onaylamıştır. Anlaşmanın X(2). maddesi, UNESCO'yu faaliyet alanına giren hukukî sorunlarda UAD'den danışma görüşü istemeye yetkilendirmektedir 3 .
Danışma Görüşü Tarihi: 23 Ekim 1956
Danışma Görüşü Talep Edilen Sorular: UNESCO Yürütme Kurulu Divandan esas itibarıyla şu hususlarda görüş istemiştir:
1. ILO İdari Mahkemesi, UNESCO’nun eski personeli Peter Duberg, David Leff, Wilcox ve Bernstein tarafından, belirli süreli atamalarının yenilenmemesi üzerine yapılan şikâyetleri incelemeye yetkili midir?
2. ILO İdari Mahkemesinin yetkili olduğu kabul edilirse, verdiği kararların geçerliliğine itiraz edilebilecek herhangi bir temel bulunmakta mıdır?
Danışma görüşü özellikle ILOAT’ın 17, 18, 19 ve 21 sayılı kararlarını konu almaktadır.
1 Karar metninin çevirisi, İngilizce ve Fransızca, her iki nüsha dikkate alınarak ve anlam açısından karşılaştırma yapılarak hazırlanmıştır. Judgments of the Administrative Tribunal of the I.L.O. upon complaints made against the U.N.E.S.C.O., Advisory Opinion of October 23rd, 1956: I.C.J. Reports 1956, p. 77 ya da Jugements du Tribunal Administratif de l’O.I.T. sur requêtes contre l’U.N.E.S.C.O., Avis consultatif du 23 octobre 1956.
2 UNESCO Yürütme Kurulu, 42. Oturum, 11.1 sayılı Karar, 25 Kasım 1955, UNESCO Doc 42 EX/Decisions, ss. 20–21; ayrıca bkz. Judgments of the Administrative Tribunal of the I.L.O. upon Complaints Made against UNESCO, Request for Advisory Opinion, I.C.J. Pleadings, 1956, ss. 8–11.
3 United Nations General Assembly, Resolution 50 (I), “Agreements with Specialized Agencies”, 14 December 1946, UN Doc A/RES/50(I), GAOR, First Session, Second Part, Resolutions, p. 78.
Danışma Görüşünün İçerdiği Hukuki Sorunlar: Danışma Görüşü başlıca şu hukukî sorunları içermektedir:
● UAD’nin bir uluslararası idare mahkemesinin kararlarını danışma görüşü yoluyla incelemesinin yargısal niteliği ve sınırları;
● UNESCO gibi bir uluslararası örgütün personeli ile arasındaki uyuşmazlıkların uluslararası idare hukuku bakımından niteliği;
● ILO İdari Mahkemesi Statüsü m. II/5 kapsamında Mahkemenin ratione personae ve ratione materiae yetkisi;
● belirli süreli personel sözleşmelerinin yenilenmemesinin ILOAT önünde
denetlenebilirliği;
● UNESCO Personel Yönetmeliği ve Personel Kurallarının hukukî niteliği;
● uluslararası örgüt personelinin sahip olduğu kazanılmış haklar ve sözleşmesel haklar;
● uluslararası idare mahkemelerinin bağımsızlığı ve kararlarının kesinliği;
● UAD’nin danışma yetkisi ile uluslararası idare mahkemesinin yargısal bağımsızlığı arasındaki ilişki;
● uluslararası örgüt ile personeli arasındaki uyuşmazlıklarda etkili yargısal koruma ve silahların eşitliği sorunu.