IRĖNE NÉMIROVSKY’NİN İTLERLE KURTLAR ROMANINDA EV VE YURT
Frankofoni, cilt.2, sa.49, ss.107-121, 2026 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 2 Sayı: 49
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Frankofoni
- Derginin Tarandığı İndeksler: MLA - Modern Language Association Database
- Sayfa Sayıları: ss.107-121
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Ukrayna doğumlu romancı Irène Némirovsky (1903-1942), yirminci yüzyılın Fransız edebiyat yazarlarından biridir. Ekim Devrimi’nden sonra, 1918’de ailesiyle birlikte Fransa’ya göç etti. Sorbonne Üniversitesi’nde Fransız ve Rus edebiyatı okudu ve Paris’te yazar olarak yeni bir hayat kurdu, ancak önce Fransa’daki Pithiviers Toplama Kampı’na sürgün edildi, ardından Auschwitz’e sürgün edildi ve burada tifüsten öldü. Son romanı French Suite, kızlarının girişimiyle yayımlandığında, 2004 yılında Fransa’da Renaudot Ödülü’nü alan ilk vefat etmiş yazar olarak edebiyat tarihine girdi. Köpekler ve Kurtlar 1940 yılında Fransa’da haftalık Candide dergisinde on beş bölümlük tefrika olarak yayımlandı. Kitap, 1988’de Albin Michel tarafından yeniden basıldı ve 2004’te Renaudot roman ödülünü kazandı; ödülün ardından yazarı ün kazandırdıktan sonra, roman 2008’de tekrar okuyucuya ulaştı. Türkiye’de roman, ilginç bir çeviri sürecinden sonra okuyucuyla tanışır. 2024 sonunda, Irène Némirovsky’nin romanı, Fransızca ve Türkçede yayımlanmış tefrikaları araştıran yayınevinin titizliği ve çevirmen Ebru Erbaş’ın yarım kalan çevirileri tamamlamasıyla Türkiye’de yayımlandı; Erbaş, iki ünlü yazarımız Orhan Veli ve Selahattin Hilav’ın var olan iki çevirisini biçem ve konu bütünlüğünü koruyarak tamamladı. Buradaki inceleme, Némirovsky’nin yarattığı dünyaya daha yakından bakmayı amaçlamaktadır; elimizdeki çevirinin akıcı biçemi ve roman kişileri ile olayların eklemlenişini yazarın roman diline birebir sadık kalarak aktarması sayesinde incelememizi bu Türkçe yapıt üzerinden yaptık. Göç, yerinden edilme ve yurt arayışı gibi konular, romanın ana temaları arasında, sadece Fransız edebiyatında değil, günümüz dünya edebiyatında da önemli bir yer tutuyor. Bu açıdan, İtlerle Kurtlar romanını Devrimden sonra Ukrayna’dan Fransa’ya göç eden, memleketinde yaşanan pogromlar ve Avrupa’yı saran I. Dünya Savaşı’nın kargaşalarıyla hayatını sarsmış genç Ada’nın anlatısına indirgenmek yanlış olur; Ada’yı ise unutamadığı çocukluk aşkı vardı. Roman, başkahraman Ada Sinner’in hayat hikayesine dayandığı için okuyucuya bir tür bildungsroman/büyüme romanı izlenimi vermektedir, ancak birbirine eklenen çeşitli hikayeler veya olaylar, zorunlu yer değiştirmenin ce göz edilen yeni yurtta yaşamı yeniden kurmanın güçlüğünü anlatmaktadır. Bu açıdan roman, Ada’nın hayatını zihninin ve duygularının yerleştiği ve yerleşmek zorunda kaldığı, sınırının yoksullukla çizildiği parçalı bir coğrafi harita olarak sunar. Burada göçün etkilediği yaşam koşullarında Ada Sinner’ın duygusal dünyasını ortaya koymaya çalıştık.