Türkiye ekonomisi orta gelir tuzağında mı?


KAPLAN M.

Bilimevi İktisat, ss.26-45, 2018 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Basım Tarihi: 2018
  • Dergi Adı: Bilimevi İktisat
  • Sayfa Sayıları: ss.26-45

Özet

Bu çalışma, orta-gelir tuzağı kavramının teorik arka planını açıklamayı, bu teorik çerçevede Türkiye ekonomisinin konumunu belirlemeyi ve Türkiye için bu tuzaktan çıkış stratejisinin bileşenlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye ekonomisi ve orta-gelir tuzağına düşmüş olan ve yüksek gelir düzeyine çıkmış olan ülke tecrübeleri ışığında yapmış olduğumuz analizler sonucunda iki önemli bulguya ulaşılmıştır: Birincisi, Türkiye ekonomisinin, orta-gelir tuzağına düşen ülkelerin taşıdıkları özelliklerin bir kısmını -ürün ve ihraç malı deseninin orta düzey teknoloji içeren tüketim mallarından oluşuyor olması, ekonomik, beşeri ve sosyal sermaye birikiminin yetersizliği- taşıdığını göstermektedir. İkinci olarak, Türkiye ekonomisinin orta-gelir tuzağın düşmüş olduğunu söylemek için çok erken olduğu sonucuna varılmıştır. Türkiye ekonomisinin bilhassa 2001 yılı sonrası sağladığı ekonomik istikrar sayesinde; gelir düzeyini 3.000 dolardan yaklaşık 12.000 dolara çıkarmayı başarmış olması; ARGE harcamalarında önemli artışların gerçekleşmesi; milli gelirden eğitime ayırılan payı önemli ölçüde arttırmayı başarmış olması bu görüşü destekler niteliktedir. Bununla birlikte, Türkiye ekonomisinin orta-gelir tuzağına düşmeden bir üst gelir grubuna yükselebilmesini bu politikaların gerçekleşme oranlarının belirleyeceği görülmektedir.

This study aims to provide the theoretical background of the concept of middle-income trape, to determine current stage of the Turkish economy using this theoretical framework and to examine the components of the exit strategy for Turkey from this trap. In the light of experiences obtained from both the high income countries and the countries fallen into middle-income trap, and from the Turkish economy, an analysis carried out in this study provided to two important findings: First, it seems that the Turkish economy shares a large number of characteristics of the countries fallen into MIT –export pattern composed of medium-tech consumer goods, inadequate accumulation of economic, human and social capital. Second, the result of this study has reached the conclusion that it is too early to say that the Turkish economy has fallen into the middle-income trap. The evidence that the Turkish economy has achieved a sustained economic stability particularly after 2001, that the income level has increased from $3.000 to about $12.000, that research and development expenditures and the share of national income devoted to education has increased significantly provides and additional supports for this point. However, it must be remembered that for the Turkish economy being able to join the higher income group without falling into the income trap is closely related to the rate of realization of these policies.