Orman Yollarında Kazı-Dolgu Miktarlarının Hesaplanmasında Topoğrafik Harita Tabanlı Geleneksel Yöntem ile Bilgisayar Destekli Yöntemin Karşılaştırılması


ŞENTÜRK N. , AKGÜL M. , ÖZTÜRK T. , AKAY A. O.

BARTIN ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ, cilt.20, no.3, ss.618-626, 2018 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 20 Konu: 3
  • Basım Tarihi: 2018
  • Dergi Adı: BARTIN ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ
  • Sayfa Sayıları: ss.618-626

Özet

Bu çalışmada, topoğrafik harita tabanlı geleneksel yöntem ve bilgisayar destekli yöntemle yürütülen yol projelendirme çalışmalarının, geometrik unsurları tanımlanan bir orman yolunda kazı-dolgu miktarlarını hesaplamadaki etkinlikleri karşılaştırılmıştır. Bu amaçla çalışma alanı olarak İstanbul ili Sultanbeyli sınırları içerisindeki 789 m uzunluğunda geleneksel yöntemle planlanan normal B tipi orman yolu incelenmiştir. Bilgisayar-destekli yöntem uygulamasında, farklı projelendirme kriterleri dikkate alınarak ortaya çıkacak kazı-dolgu oranlarının belirlenmesi aşamasında Autocad Civil 3D yazılımı kullanılmıştır. Kazı ve dolgu oranlarının farklılaşması güzergâhtaki yatay kurpların büyüklüklerine ve enkesit sıklığına bağlı olarak değişebilmektedir.Bu nedenle öncelikle geleneksel yöntemle oluşturulan yol güzergâhındaki some noktaları sabit kalacak şekilde, AutoCAD Civil 3D ortamında yatay kurp parametreleri (proje tasarım hızı ve orman yollarında kullanılan minimum ve maksimum yatay kurp yarıçapları) tanımlanarak otomatik olarak kurp genişlikleri belirlenmiştir. İkinci aşamada ise hem geleneksel hem de bilgisayar destekli yöntem kullanılarak üç farklı şekilde kazı dolgu hesaplaması yapılmıştır: 1) 65 adet enkesit noktası için, 2) 5 m’de bir alınan enkesit noktaları için ve 3) 10 m’de bir alınan enkesit noktaları için. Yatay kurp parametrelerinin ve enkesitlerin klasik yöntemle belirlenmesi sonucu kazı-dolgu hacmi enkesit aralığının 10 m olması durumunda net kazı hacmi 140 miken, 5 m aralık için 150 m3 olarak hesaplanmıştır. Yatay kurp parametrelerinin bilgisayar destekli karar verilmesi, enkesitlerin ise geleneksel yöntemle çizilmesi durumunda, 10 m aralıklı enkesitlerde 80 m3 ve 5 aralıklı enkesitlerde 40 m3 kazı-dolgu hacmi hesaplanmıştır. Çalışma sonuçları, kazı-dolgu hacimlerinin hesaplanması için yatay yol geometrik parametrelerinin belirlenmesinde bilgisayar tabanlı karar destek sistemlerinin kullanılması durumunda, gerçeğe daha yakın sonuçların elde edildiğini ortaya koymaktadır.

In this study, the effectiveness of topographical map based traditional method and computer-assisted method was compared in calculation of cut and fill volumes in a sample forest road with known geometric elements.  For this purpose, 789 m of normal B type forest road, which was planned by using traditional method in the boundaries of Sultanbeyli in Istanbul, was investigated. Autocad Civil 3D software was used to determine the cut-fill ratios by considering different projecting criteria in application of computer-assisted method. The differentiation of the cut-fill ratios may vary depending on the size of the horizontal curves and the cross-section density along the roadway. Thus, firstly, the sizes of horizontal curves were defined in AutoCAD Civil 3D environment by defining some of the horizontal curve parameters (i.e. project design speed and minimum and maximum radius of horizontal curves used in forest roads) while keeping the original intersection points of the roads designed by traditional method. In the second stage, by taking into account of both traditional and computer-assisted methods, cut-fill calculations were made in three different ways: 1) for 65 cross-sections, 2) for  cross-sections  5 m intervals, and3)  for cross-sections with 10 m intervals.. Determination of horizontal curve parameters and cross sections by traditional method, the  net cut volume was calculated as 140 m3 in the case of cross section of 10 m intervals, while it was calculated as 150 mfor 5 mintervals. In the case of computerized decision making of horizontal curves and cross sectioning by traditional method, 80 m3 and at 40 m3 of net cut volume was calculated in cross sections of 10 m intervals and in cross sections at 5 intervals, respectively. The results of the study showed that more realistic results can be achieved when using computer based decision-support systems in the determination of the horizontal road geometric parameters for calculating the cut-fill volumes.